Biblia i Kościół.

Według opinii niektórych Biblia
1. tworzy Kościół
2. sądzi Kościół
 Z takiego założenia wynika ,że uważają oni że Biblia egzystencjalne i historycznie poprzedza Kościół. Myśl taka mogła powstać w ahistorycznym myśleniu typowemu dla schyłku średniowiecza.

 Jednak teza taka załamuje się jeśli uwzględnia się historię objawienia. Jedynym źródłem objawienia były: Życie, nauczania i cuda Jezusa oraz specjalne światło Ducha Św. dostępne pierwszym świadkom. Działalność Jezusa i łaska Ducha zainaugurowały Kościół w Dzień Zielonych Swiątek 33(?)roku A.D.. Pierwotny Kościół składał się z 120 wiernych z 12 Apostołami na czele z Piotrem. Mimo takich skromnych rozmiarów był już powszechny - przemawiał wszystkimi językami.

 Pisma natchnione powstawały powstawały później. Przyjmuje się, że Nowy Testament powstał w latach 50 do 100/150. Nie były to wtedy jedyne pisma pisma. Kościół aprobował tylko te które pochodziły "od Apostołów" (nie chodziło tu jedynie o autorstwo, ale przede wszystkim o zgodność z nauką apostolską.).
Proces ten zakończył się w IV w na synodach w Kartaginie i Hipponie, zatwierdzonych później przez Rzym.

 Ad 1. Jest oczywiste, że to Kościół - natchnieni Duchem Św. ludzie Kościoła spisali Nowy Testament. Biblia podobnie jak np. sakramenty jest ELEMENTEM Kościoła...
 Ad 2. ... i tylko Kościół może autorytatywnie orzekać o znaczeniu Pisma, a czyni to dzięki Tradycji: czyli wszystkiego co tworzy Kościół. Pismo Święte jest przecież utrwalona na piśmie pierwotną Tradycją

Konflikt św. Pawła z "biblijnymi chrześcijanami".

Paweł założy Kościół w Galacjii . Podczas jego nieobecności przyszyli do Galatów prawdziwi chrześcijanie uzbrojeni w Biblię: 
Act 15:5 pau "(5) Lecz pewni członkowie stronnictwa faryzeuszów, którzy przyjęli wiarę, uznali, że należy obrzezać nawróconych pogan i zobowiązać ich do zachowania Prawa Mojżesza." 
a co na to Paweł: 
Gal 2:5 pau "(5) to ani na chwilę nie ustąpiliśmy im, aby prawda Ewangelii pozostała wśród was." 


A jaki morał z tego? 
Taki,że ja ktoś machając ci Biblia przed nosem i strzelający cytatami, mówiący że jesteś złym chrześcijaninem bo coś robisz albo nie robisz, nie musi mieć racji. 
2Tm 3:14 pau "Ty natomiast trwaj w tym, czego się nauczyłeś i co ci powierzono, wiedząc, kim byli twoi nauczyciele!"

Szabat - od kiedy obowiązuje?

Ne 9:13-15 BT  „Potem na górę Synaj zstąpiłeś i rozmawiałeś z nimi z nieba; i dałeś im przepisy słuszne, wskazówki niezawodne, prawa dobre i przykazania.⁽¹⁴⁾ I Twój święty szabat im oznajmiłeś, i przez sługę Twego, Mojżesza, nadałeś im przykazania, przepisy i Prawo.⁽¹⁵⁾ I chleb z nieba im dałeś, gdy byli głodni; a wodę ze skały im wyprowadziłeś, gdy odczuwali pragnienie. I rozkazałeś im, by poszli posiąść ziemię, którą im dać obiecałeś pod przysięgą.”

Krytyczna analiza protestanckich argumentów dotyczących niektórych aspektów doktryny „sola Scriptura”.

W tym artykule zajmiemy się zasadnością argumentów biblijnych, wysuwanych przez protestantów na poparcie tezy o jasności i samowystarczalności Biblii.

Według protestantów Biblia sama w sobie w zrozumiały i przystępny sposób podaje całość wiary chrześcijańskiej. Wysuwają z stąd wniosek, że zbyteczny jest jakikolwiek autorytet interpretujący Pismo Św. Samowystarczalność oznacza twierdzenie, że Biblia jest jedynym przekazem Słowa Bożego.

Czy tekst powstały klika tysięcy lat temu w odmiennej od naszej mentalności, nawet dobrze przetłumaczony, może być w pełni zrozumiał dla nieprzygotowanego czytelnika? Poza tym ten sam tekst może być rozmaicie interpretowany czego żywym dowodem jest atomizacja w łonie protestantyzmu odwołującego się przecież do tej samej Księgi.

Oto najczęściej podawane cytaty mające potwierdzać jasność Biblii
[oraz ich analiza]:

* Ps 19,8. 9: "Zakon Pana jest doskonały, pokrzepia duszę, Świadectwo Pana jest wierne, Uczy prostaczka mądrości. Rozkazy Pana są słuszne, rozweselają serce, Przykazanie Pana jest jasne, oświeca oczy".

* Pwt 30,11: "To przykazanie bowiem, które ja ci dziś nadaję, nie jest dla ciebie ani za trudne, ani za dalekie".

[cytat dotyczy Prawa "Tory", a nie całości Biblii. dekalog jest jasny i zrozumiał dla każdego ponieważ stanowi on prawo naturalne wypisane w sumieniu ludzi, nawet tych nie znających Boga: Rz 2:14 Bp "Ilekroć bowiem poganie, którzy nie posiadają Prawa, kierowani jedynie naturą, spełniają uczynki zgodne z Prawem, tylekroć oni sami - którzy nie mają Prawa - są dla siebie Prawem."]

* Ps 119,115: "Słowo twoje jest pochodnią nogom moim i światłością ścieżkom moim".

* Ps 119,130: "Przystępność Twoich słów oświeca i naucza niedoświadczonych".

* J 8,43: " Dlaczego mowy mojej nie pojmujecie? Dlatego, że nie potraficie słuchać słowa mojego".

* J 8,31. 32: "Mówił więc Jezus do Żydów, którzy uwierzyli w Niego: Jeżeli wytrwacie w słowie moim, prawdziwie uczniami moimi będziecie i poznacie prawdę, a prawda was wyswobodzi".

[mamy tutaj mowę o Słowie Bożym, a nie o piśmie. Słowo Boże ma taką samą wartość bez względu na to czy jest zapisane czy przekazane ustnie: 1Tes 2:13 Bp "Dlatego też nieustannie dziękujemy Bogu, że usłyszawszy słowo Boże, przez nas głoszone, przyjęliście je nie jak słowo ludzkie, lecz - jak jest w rzeczywistości - jak słowo Boże. Ono też działa w was, którzyście uwierzyli."]

* 2 Kor 4,3. 4: "A jeśli nawet ewangelia nasza jest zasłonięta, zasłonięta jest dla tych, którzy giną, w których bóg świata tego zaślepił umysły niewierzących, aby im nie świeciło światło ewangelii o chwale Chrystusa, który jest obrazem Boga".

[słowo "ewangelia" może oznaczać tu jedynie "żywy przekaz". 2Kor jest wczesnym pismem NT i chronologicznie wyprzedził Łk i J]

* 2 Tm 3,15: "I ponieważ od dzieciństwa znasz Pisma święte, które cię mogą obdarzyć mądrością ku zbawieniu przez wiarę w Jezusa Chrystusa".

[Bardzo wątpliwe aby św. Tymoteusz czytał w dzieciństwie jakiekolwiek pismo NT. Werset ten odnośi się więc do ksiąg ST, które nie są jednak "jasne same w sobie" : 2Kor 3:14 Bp "Stępiały ich umysły, ponieważ aż do dnia dzisiejszego ta sama zasłona okrywa ich podczas czytania Starego Przymierza. Nie została ona z nich zdjęta, ponieważ usuwa ją dopiero Chrystus."]

* Ef 3,3–5: "Przez objawienie została mi odsłonięta tajemnica, jak to powyżej krótko opisałem Czytając to, możecie zrozumieć moje pojmowanie tajemnicy Chrystusowej".

[przykład "nadinterpretacji" wątpliwe aby św. Paweł nauczał tutaj tego czego chcieli by luteranie. Z podanego cytatu wcale nie wynika, że całość "tajemnicy" zawarta jest w pismach i że te pisma, a tym bardziej tajemnica, są jasne. W innym miejscu ten sam Apostoł podaje gdzie należy szukać całości objawienia: 2Tes 2:15 Bp "Trwajcie więc, bracia, niewzruszenie w nauce, którą otrzymaliście czy przez ustne nauczanie, czy to przez nasz list."]

* 1 Kor 4,6: "A ja odniosłem to do siebie samego i do Apollosa przez wzgląd na was, bracia, abyście na nas się nauczyli nie rozumieć więcej ponad to, co napisano".

[przykład wybiórczego traktowania nauczania Pisma Św. W tym samy liście kilka rozdziałów dalej św. Paweł pisze: 1Kor 11:34 Bp "Jeśli ktoś jest głodny, niech się naje w domu, abyście przez wasze wspólne zebrania nie ściągali na siebie kary (Bożej). Pozostałe sprawy załatwię, gdy do was przybędę."]

* Prz 30,6: "Nie dodawaj nic do jego słów, aby cię nie zganił i nie uznał za kłamcę".

["do Jego Słów" a nie do PISM!!!]

* Ap 22,18. 19: "Co do mnie, to świadczę każdemu, który słucha słów proroctwa tej księgi: Jeżeli ktoś dołoży coś do nich, dołoży mu Bóg plag opisanych w tej księdze; a jeżeli ktoś ujmie coś ze słów tej księgi proroctwa, ujmie Bóg z działu jego z drzewa żywota i ze świętego miasta, opisanych w tej księdze".

[proponuje samem przeczytać Ap i odpowiedzieć na pytanie czy podany cytat dotyczy całości Pisma Św., czy Ap?

wskazówka: "...proroctw tej księgi..."]

Wersje tłumaczeń 2Tm 3,14

Biblia poznańska:

2Tm 3,14 bp (14) Ty natomiast trwaj przy tym, czego się nauczyłeś i co uznałeś za godne wiary, bo wiesz, od kogo się nauczyłeś.

Przekład dosłowny (protestancki):

2Tm 3,14 bpd (14) Ty jednak trwaj w tym, czego się nauczyłeś i o czym jesteś przekonany, wiedząc, skąd się (tego) nauczyłeś

 

Jak widać z tłumaczenia katolickiego wynika, że źródłem nauk dla Tymoteusza była osoba, natomiast protestancki przekład sugeruje, że "nauczycielem" Tymoteusza były Pisma Św. z wiersza 15.

Zanim przejdziemy do analizy tekstu greckiego warto zauważyć, że w okresie kiedy powstał 2Tm Biblia była jeszcze nie kompletna, a i kanon ST wśród Żydów był "płynny". Pisma więc które znał Tymoteusz nie mogły być więc kompletnym źródłem wiedzy.

A teraz tekst grecki:

2Tm 3,14 ignt (14) συ δε μενε εν οις εμαθες και επιστωθης ειδως παρα τινος εμαθες

παρα – przyimek dotyczący osoby od której coś lub ktoś pochodzi

τινος – zaimek pytający akcentowany : kto? co? który? jaki?

εμαθες (forma podstawowa: μανθανω) – uczyć się

Zdecydowanie mamy tu wskazanie na osobę:

παρα τινος εμαθες – od kogo nauczyłeś się

Wiary nie uczymy się sami ale  od innych:
Hbr 13:7 Bp  „Pamiętajcie o waszych przełożonych, którzy głosili wam słowo Boże, a rozważając ostatnie chwile ich życia naśladujcie ich wiarę.”

Kolejny argument polemizujący z tezą „sola Scriptura”

Hbr 2:1-4 Bp "Musimy zatem bardzo pilnie zważać na to, cośmy usłyszeli, żebyśmy nie minęli się z celem.(2) Jeśli bowiem słowo wypowiedziane przez aniołów okazało się tak prawomocne, że wszelkie wykroczenie i nieposłuszeństwo zostało słusznie ukarane,(3) to jakżeż my ocalejemy, jeśli nie zatroszczymy się o tak cenne zbawienie?

Najpierw było ono ogłaszane przez Pana,


następnie zostało nam przekazane jako pewne przez tych, którzy je słyszeli.

(4) Sam Bóg dołączył swoje świadectwo przez znaki, cuda i różnorodne czyny wykazujące moc oraz przejawy działania Ducha Świętego rozdzielane według Jego upodobania."


 
1.Słowo Boże jest nie tylko "odczytywaniem", ale SŁUCHANIEM

2.jest ono głoszone przez światków, którzy je słyszeli

3.Bóg potwierdza Swoje Słowo głoszone przez światków: Dz 14:3 Bp "Przebywali tam dość długo przemawiając odważnie, pełni ufności do Pana, który potwierdzał słowo swojej łaski przez cuda i znaki, jakie się działy przez ich ręce."

Natchnienie i bezbłędność Pisma Św.

Rz 1:11 Bp "Bardzo bowiem pragnę ujrzeć was, aby wam przekazać stosowny dla waszego umocnienia dar duchowy."

Rz 1:11 IGNT "επιποθω γαρ ιδειν υμας ινα τι μεταδω χαρισμα υμιν πνευματικον εις το στηριχθηναι υμας "

Kol 3:16 Bp "Niech słowo Chrystusa obfituje w was: nauczajcie i napominajcie jedni drugich z prawdziwą mądrością. Śpiewajcie Bogu z całego serca i z wdzięcznością psalmy, hymny i natchnione pieśni."

Kol 3:16 IGNT "ο λογος του χριστου ενοικειτω εν υμιν πλουσιως εν παση σοφια διδασκοντες και νουθετουντες εαυτους ψαλμοις και υμνοις και ωδαις πνευματικαις εν χαριτι αδοντες εν τη καρδια υμων τω κυριω "

Ef 5:19 Bp "odmawiajcie wspólnie psamly, hymny i pieśni duchowe. Śpiewajcie Panu z całego serca pieśń pochwalną."

Ef 5:19 IGNT "λαλουντες εαυτοις ψαλμοις και υμνοις και ωδαις πνευματικαις αδοντες και ψαλλοντες εν τη καρδια υμων τω κυριω "

πνευματικος – pochodzący od Ducha, napełniony Duchem

2Tm 3:16 Bp "Każde Pismo jest natchnione przez Boga i przydatne do nauczania i przekonywania, do poprawiania i wychowywania w sprawiedliwości,"

2Tm 3:16 IGNT "πασα γραφη θεοπνευστος και ωφελιμος προς διδασκαλιαν προς ελεγχον προς επανορθωσιν προς παιδειαν την εν δικαιοσυνη "

θεοπνευστος od słów θεος Bóg i πνεω – wiać, dać, dmuchać (metaforycznie o działaniu Ducha Św.: J 3:8 Bp "Wiatr wieje gdzie chce. Szum jego słyszysz, lecz nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd zmierza. Tak samo bywa z każdym, kto się z Ducha narodził.")


 

1. 1.Natchnienie
   

Leon XIII "Providentissimus Deus"(PD):

"Wszystkie księgi [Pisma Św.] zostały napisane z natchnienia Ducha Świętego, [który] przez swoja nadprzyrodzoną moc w taki sposób ich [tj. ludzkich pisarzy] pobudził i skłonił do pisania, tak im towarzyszył, kiedy pisali, żeby to wszystko i tylko to, co On rozkazał, dobrze ujęli myślowo, wiernie chcieli napisać i rzeczywiście dokładnie wyrazili w sposób nieomylnie prawdziwy."

"Do sporządzenia ksiąg świętych Bóg wybrał ludzi, którymi posłużył się jako używającymi swoich zdolności i sił, by dzięki Jego działaniu w nich i przez nich oni sami jako prawdziwi autorzy przekazali na piśmie to wszystko, i tylko to, czego On chciał" (Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 11.)

W kategorii przyczyny sprawczej można rozróżnic pierwsza przyczynę sprawczą (Duch Św.) i narzędziowa przyczyne sprawczą (ludzki autor). Stąd rozróżniamy funkcję Autora pierwszorzędowego i człowieka jako autora drugorzędowego.

2Sm 7:28 BT "Teraz Ty, o Panie mój, Boże, Tyś Bogiem, Twoje słowa są prawdą. Skoro obiecałeś swojemu słudze to szczęście,"

Ps 119:160 BT "Podstawą Twego słowa jest prawda, i wieczny jest każdy Twój sprawiedliwy wyrok."

Ap 21:5 BT "I rzekł Zasiadający na tronie: Oto czynię wszystko nowe. I mówi: Napisz: Słowa te wiarygodne są i prawdziwe."


 

1. 2 Bezbłędność
   

(PD): "To natchnienie nie tylko wyklucza wszelki błąd, lecz usuwa go i wyklucza w sposób tak bezwzględny, jak bezwzględnie jest konieczne, że Bóg, najwyższa Prawda, nie może być sprawcą żadnego absolutnie błędu."

"Ponieważ wszystko, co twierdzą autorzy natchnieni, czyli hagiografowie, powinno być uważane za stwierdzone przez Ducha Świętego, NALEŻY ZATEM UZNAWAĆ, ŻE KSIĘGI BIBLIJNE W SPOSÓB PEWNY, WIERNIE I BEZ BŁĘDU UCZĄ PRAWDY, jaka z woli Bożej miała być przez Pismo święte utrwalona dla naszego zbawienia" (Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 11.)

• nauki przyrodnicze
  

(PD): "Autorzy święci (...) nie chcieli nauczyć ludzi tych rzeczy, a mianowicie wewnętrznej struktury świata widzialnego, które nie służyły pomocą dla ich zbawienia. Dlatego zamiast przeprowadzać dokładne badania natury opisywali oni i przedstawiali te rzeczy albo w sposób przenośny, albo według sposobu mówienia ogólnie przyjętego w ich czasie. ... Bóg kiedy mówi do ludzi, wyraża się na sposób ludzki, żeby oni mogli go zrozumieć."

• historia
  

W celu zrozumienia intencji autorów świętych trzeba uwzględnić okoliczności ich czasu i kultury, "rodzaje literackie" używane w danej epoce, a także przyjęte sposoby myślenia, mówienia i opowiadania. Inaczej bowiem ujmuje się i wyraża prawdę w różnego rodzaju tekstach historycznych, prorockich, poetyckich czy w innych rodzajach literackich (Por. Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 12.).

Pius XII "Divino afflante Spiritus":

"Rzecz jasna, że ludy wschodnie dla wyrażania swoich myśli używały form i sposobów jakie wówczas w ich środowisku były w zwyczaju. [Dlatego nie należy się dziwić] że u autorów biblijnych ...spotykamy się z opisami, które można by nazwać " przybliżonymi, z pewnymi przenośnymi wyrażeniami, nieraz paradoksalnymi.[...]

Często bowiem zdarza się...iż niektórzy zarzucają, że pisarze biblijny odchylili się od historycznej wierności...[tymczasem] chodzi tu najwyraźniej o rodzaj literacki i sposób wyrażania się używany w starożytności we wzajemnych stosunkach i przyjęty w sposób dozwolony w codziennym życiu."

Sola Luter

Zasada sola scriptura a ... Nowy Testament


 
Zasada sola scriptura została sformułowana przez Lutra na synodzie w Augsburgu w 1518 roku, i potwierdził on ją podczas dysput z teologami katolickimi w Lipsku w 1519 roku. Wyraził wtedy przekonanie o omylności soborów i Stolicy Apostolskiej w kwestiach wiary.

I tu właśnie pojawia się paradoks, bo o ile Stary Testament w pisanej postaci istniał przed Kościołem to Nowy powstał w Kościele. Nie tylko w tym znaczeniu, że księgo składające się na NT spisali Apostołowie i/lub ich uczniowie, ale dlatego, że to właśnie Kościół wybrał i (rozpoznał) z wielu utworów wczesnochrześcijańskich te 27 natchnionych i kanonicznych.

To właśnie biskupi pierwszych wieków , którzy bardzo mocno podkreślali swoje "pochodzenie" od Apostołów pozostawili nam kanon NT. Tak więc autorytet NT i Kościoła wzajemnie się warunkują, gdy usunie się jeden upada drugi.


 
A czy dla Lutra pomysłodawcy zasady sola scriptura 27 ksiąg NT było najwyższym autorytetem?

"Luter dzielił pisma Nowego testamentu na trzy grupy

- pisma zasadnicze, które podają streszczenie dziejów zbawienia : J, Rz, Ga, Ef, 1P, 1J

- pisma uzupełniające, ale o mniejszym znaczeniu : Mt, Mk, Łk, Dz, 2P, 2 i 3J, inne listy św. Pawła

-pisma niekanoniczne: Hbr, Jk, Jud, Ap"

(na podstawie : S. Głowa, I Bieda "Breviarium Fidei")


 
"Luter, który oceniał kanoniczność ksiąg według ich wewnętrznej wartości, i wartościował księgi NT na podstawie tego, na ile głosiły Jezusa [czytaj: były zgodne z jego poglądami], uważał Hbr, Jk, Jud, Ap za mniej cenne niż <<księgi główne, prawdziwe i pewne najważniejsze księgi NT>>. W szczególności Luter krytykował Jk, <<słomiany list>>, który kłócił się z jego koncepcją usprawiedliwienia przez samą wiarę...W swoich wcześniejszych wydaniach umieścił te księgi po innych księgach NT"

(na podstawie : red.R.E. Brown "Katolicki komentarz biblijny")


 
Luter zrobił dokładnie to samo co Kościół w pierwszych stuleciach – autorytatywnie określił co jest dla niego autorytetem. Tak więc zasada sola scriptura jest sofizmatem; w miejsce autorytetu Kościoła Luter podstawił siebie.

Wino czy sok winogronowy.

"Niektórzy" twierdzą, że Jezus w Kanie Galilejskiej nie zamienił wody w wino tylko w niesfermentowany sok winogronowy (!?)
J 2:9-10 BT  „A gdy starosta weselny skosztował wody, która stała się winem - nie wiedział bowiem, skąd ono pochodzi, ale słudzy, którzy czerpali wodę, wiedzieli - przywołał pana młodego⁽¹⁰⁾ i powiedział do niego: Każdy człowiek stawia najpierw dobre wino, a gdy się napiją, wówczas gorsze. Ty zachowałeś dobre wino aż do tej pory.”

J 2:9-10 IGNT  „ως δε εγευσατο ο αρχιτρικλινος το υδωρ οινον γεγενημενον και ουκ ηδει ποθεν εστιν οι δε διακονοι ηδεισαν οι ηντληκοτες το υδωρ φωνει τον νυμφιον ο αρχιτρικλινος ⁽¹⁰⁾ και λεγει αυτω πας ανθρωπος πρωτον τον καλον οινον τιθησιν και οταν μεθυσθωσιν τοτε τον ελασσω συ τετηρηκας τον καλον οινον εως αρτι ”

Greckie słowo  οἶνος oznacza po prostu wino.

Dla porównania:

Ef 5:18 BT „A nie upijajcie się winem, bo to jest [przyczyną] rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem,”
Ef 5:18 IGNT „και μη μεθυσκεσθε οινω εν ω εστιν ασωτια αλλα πληρουσθε εν πνευματι ”  

Tt 2:3 BT „Podobnie starsze kobiety winny być w zewnętrznym ułożeniu jak najskromniejsze, winny unikać plotek i oszczerstw, nie upijać się winem, a uczyć innych dobrego.”
Tt 2:3 IGNT „πρεσβυτιδας ωσαυτως εν καταστηματι ιεροπρεπεις μη διαβολους μη οινω πολλω δεδουλωμενας καλοδιδασκαλους ” 

...raczej trudno byłoby się upić sokiem winogronowym i to jeszcze niesfermentowanym ;)

Krzysztof Salamon (שְׁלֹמֹה)RzeszówKrzysztof Salamon (שְׁלֹמֹה)Rzeszów

145

 

Objawienie j jego przekazywanie.

Hbr 1:1-2 Bp "Bóg, który niegdyś przemawiał do ojców wielokrotnie i w różny sposób przez proroków,(2) w tych czasach ostatecznych przemówił do nas przez Syna. Jego ustanowił spadkobiercą wszystkich dóbr, przez Niego też uczynił wszystko, co jest stworzone."


 
"Albowiem wszechmogący Pan dał Apostołom upoważnienie głoszenia Ewangelii. Przez nich poznaliśmy prawdę, tj. naukę Syna Bożego. otóż najpierw ją głosili, następnie zaś z woli Bożej przekazali ją w Pismach." (św. Ireneusz z Lyonu):


 
1J 1:1-3 Bp "Piszemy wam o Słowie życia, o tym, które było od początku, któreśmy słyszeli i widzieli na własne oczy, w któreśmy się wpatrywali i którego dotykały nasze dłonie. -(2) Życie to objawiło się, a my widzieliśmy je i dlatego dajemy świadectwo i głosimy wam życie wieczne, które było u Ojca, a nam się objawiło. -(3) To, cośmy widzieli i słyszeli, głosimy również wam, abyście i wy mieli z nami łączność. A nasza łączność jest (łącznością) z Ojcem i Synem Jego Jezusem Chrystusem."

J 20:30-32 Bp "Jezus dokonał jeszcze wielu innych znaków na oczach swoich uczniów. Nie zostały one zapisane w tej księdze.(31) Te zaś spisano, abyście uwierzyli, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Bożym, i abyście wierząc mieli życie w imię Jego."

Lk 1:1-4 Bp "Ponieważ wielu już starało się ułożyć opowiadanie o wydarzeniach, które wśród nas się dokonały,(2) tak jak przekazali nam ci, którzy pod początku byli naocznymi świadkami i sługami Słowa,(3) uznałem i ja za stosowne, po zbadaniu wszystkiego od początku, opisać ci to po kolei, dostojny Teofilu,(4) abyś przekonał się o prawdziwości tego, czego cię ustnie nauczono."


 

1. Przyjecie Tradycji i kanonu Pisma
   

Sobór Trydencki IV sesja dekret Sacrosancta

Sobór idąc za przykładem prawowiernych Ojców PRZYJMUJE I CZCI Z JEDNAKOWĄ NABOŻNOŚCIĄ I SZACUNKIEM WSZYSTKIE KSIĘGI tak Starego jak i Nowego Testamentu, skoro autorem obydwu jest jeden Bóg, ORAZ WSZYSTKIE TRADYCJE DOTYCZĄCE WIARY I MORALNOŚCI podane ustnie przez Chrystusa lub natchnione przez Ducha Św.


 
Sobór na jednym poziomie ważności stawia wszystkie Księgi, rozumując, że skoro mają jednego Autora nie można dzielić ich na więcej lub mniej warte. To samo dotyczy Tradycji, skoro pochodzi ona od Jezusa i Ducha Św. musi być przyjmowana z "pari pietatis affectu" ( z tym samym poczuciem wiary).

"Jedne [Pisma] i drugie [tradycje] maja te sama moc w prawowitej wierze. I nikt im się nie sprzeciwi" (św. Bazyli z Cezarei).


 
Sobór uznał również, że należy dodać do niniejszego dekretu wykaz ksiąg świętych:

Pięcioksiąg Mojżesza, tj. Księga Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Powtórzonego Prawa.

Księga Jozuego, Sędziów, Rut, 4 Księgi Królewskie, 2 Księgi Kronik, I i II Ezdrasza, zwana Nahemiasza, Księga Tobiasza, Judyty, Estery, Joba.

Psałterz Dawidowy ze 150 psalmami, Księgę Przypowieści, Eklezjastesa, Pieśni nad Pieśniami, Księgę Mądrości, Eklezjastyka;

proroctwa Izajasza, Jeremiasza [z Lamentacjami] i Barucha [z Listem Jeremiasza], Ezechiela, Daniela, Dwunastu mniejszych Proroków, tj Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza; I i II Księga Machabejska.

Cztery Ewangelie według Mateusza, Marka, Łukasza, Jana; Dzieje Apostolskie spisane przez Łukasza Ewangelistę;

14 listów Pawła Apostoła: do Rzymian, dwa do Koryntian, do Galatów, do Efezjan, do Filipian, dwa do Tesaloniczan, do Kolosan, dwa do Tymoteusza,, do Tytusa, do Filemona, do hebrajczyków.

2 Listy Piotra Apostoła, 3 Jana Apostoła, jeden Jakuba Apostoła, jeden Judy Apostoła i Apokalipsę Jana Apostoła.

Gdyby ktoś wyżej wymienionych Ksiąg nie przyjął za święte i kanoniczne w całości i ze wszystkimi ich częściami, ...tak ja się zawierają w starym rozpowszechnionym wydaniu łacińskim [tj. Wulgata – zdanie to określa się jako "Zasadę Trydencką"], alb gdyby ktoś świadomie i z całą rozwagą wzgardził wyżej wspomniana tradycją – anatemo sit.


 

1. 2.Objawienie i jego przekazywanie.
   

• "moment" Objawienie
  

Sobór...nieustannie zwraca uwagę, by usuwać błędy i ZACHOWAĆ W KOŚCIELE JEDYNIE CZYSTĄ EWANGELIĘ, obiecaną przez proroków, która...Syn Boży najpierw własnymi ustami głosił, i następnie kazał swoim Apostołom przepowiadać...jako ŹRÓDŁO WSZELKIEJ PRAWDY ZBAWCZEJ I ZASAD POSTĘPOWANIA.


 
Ewangelia – dobra nowina – to pierwotna komunikacja orędzia zbawienie (Jezus i Duch Św.), a później jej przekaz eklezjalny (Apostołowie)

Zasadzie "samo Pismo" Lutra przeciwstawiono zasadę "sama Ewangelia", która żyje i jest zrozumiała jedynie w Kościele i przez Kościół.


 

• "momenty" przekazania
  

Sobór zdaje sobie odkładnie sprawę z tego, ŻE TA PRAWDA I ZASADY POSTĘPOWANIA ZNAJDUJĄ SIĘ W KSIĘGACH SPISANYCH I TRADYCJACH NIEPISANYCH,

które Apostołowie otrzymali z ust samego Chrystusa lub sami pod natchnieniem Ducha Św. przyjęli i TAK PRZEKAZALI NIEJAKO Z RĄK DO RĄK AŻ DO NASZYCH CZASÓW.


 
Sobór watykański II precyzuje:

Przekazywanie Ewangelii, zgodnie z nakazem Pana, dokonuje się dwoma sposobami:

Ustnie: za pośrednictwem "Apostołów, którzy nauczaniem ustnym, przykładami i instytucjami przekazali to, co otrzymali z ust Chrystusa, z Jego zachowania się i czynów, albo czego nauczyli się od Ducha Świętego";

Pisemnie: "przez tych Apostołów i mężów apostolskich, którzy wspierani natchnieniem tegoż Ducha Świętego, na piśmie utrwalili wieść o zbawieniu

ABY EWANGELIA BYŁA ZAWSZE W SWEJ CAŁOŚCI I ŻYWOTNOŚCI W KOŚCIELE ZACHOWYWANA, ZOSTAWILI APOSTOŁOWIE BISKUPÓW JAKO NASTĘPCÓW SWOICH «PRZEKAZUJĄC IM SWOJE STANOWISKO NAUCZYCIELSKIE» Rzeczywiście, "nauczanie apostolskie, które w szczególny sposób wyrażone jest w księgach natchnionych, miało być zachowane w ciągłym następstwie aż do czasów ostatecznych.( konst. Dei verbum, 8)


 

• relacje miedzy Tradycją a Pismem św.
  

Tradycja święta i Pismo święte ściśle się z sobą łączą i komunikują... wypływając z tego samego źródła Bożego, zrastają się jakoś w jedno i zdążają do tego samego celu.

[ponieważ:]

uobecniają i ożywiają w Kościele misterium Chrystusa, który obiecał pozostać ze swoimi "przez wszystkie dni, aż do skończenia świata" (Mt 28, 20). [czyli EWANGELIĘ ]

[wynika z tego:]

Kościół, któremu zostało powierzone przekazywanie i interpretowanie Objawienia, OSIĄGA PEWNOŚĆ SWOJĄ CO DO WSZYSTKICH SPRAW OBJAWIONYCH NIE PRZEZ SAMO PISMO ŚWIĘTE. Toteż obydwoje należy z równym uczuciem czci i poważania przyjmować i mieć w poszanowaniu (konst. Dei verbum, 9.).


 
Sformułowanie to można zrozumieć na dwa sposoby:

Pismo i Tradycja różnią się tylko jakościowo:

Pismo św. jest "ukrytym i zamkniętym" Tradycją pierwotnego chrześcijaństwa, natomiast Tradycja to otwieranie i wyjaśnianie Pisma.

Pismo i Tradycja różnią się ilościowo, czyli część prawd Objawionych jest zawarta w Piśmie, a część w Tradycji: "Toteż Apostołowie jedne nauki pozostawili na piśmie, drugie zaś przekazali ustnie." (Epifaniusz z Salaminy), "Istnieje wiele spraw, które przyjął cały kościół i wierzy w nie bez zastrzeżeń według nauczania Apostołów, nawet jeśli nie zostały podane w formie pisemnej."(św. Augustyn)

Sobór Watykański II, ani Sobór Trydencki nie rozstrzygnęły tej kwestii.

Słowo Boże niewyczerpanym źródłem życia

Z komentarza św. Efrema, diakona, do czterech Ewangelii:

Któż zdoła pojąć dogłębnie jedno Twe słowo, Panie? Daleko więcej pomijamy zeń, niż pojmujemy, tak jak spragniony człowiek, który pije wodę ze źródła. Boże słowo ukazuje różnorodną postać, zależnie od umiejętności poznających. Pan bowiem przyozdobił swe słowo różnobarwnym pięknem, aby każdy, kto je zgłębia, mógł zobaczyć to, co go zachwyca. W swym słowie Pan zamknął różnorodne bogactwo, aby każdy z nas mógł w tym, co rozważa, znaleźć dla siebie pożytek.

Słowo Boga jest drzewem życia, które z każdej strony podaje ci błogosławiony owoc; jest jak owa otwarta na pustyni skała, która wszystkim dostarczała duchowego napoju. "Spożywali - powiada Apostoł - duchowy pokarm i pili duchowy napój".

Jeśli zatem ktokolwiek potrafił pojąć cząstkę owych bogactw, niechaj nie sądzi, iż w Bożym słowie znajduje się tylko to, co sam znalazł, ale niech wie, iż spośród wielu skarbów, to jedynie udało mu się zobaczyć. Niechaj nie mówi, iż słowo jest słabe i liche, i niech nim nie pogardza na tej podstawie, że drobna zaledwie część przypadła mu w udziale, ale raczej, niezdolny do pełnego zrozumienia, niechaj uwielbia Boga za Jego niezmierzoność. Raduj się przeto nasyceniem, a nie smuć się, iż obfitość słowa przerasta twe pragnienie. Kto pragnie, ten pije z radością i nie smuci się, że nie potrafi wypić źródła. Niechaj raczej źródło przewyższa twoje pragnienie, niżby pragnienie miało wyczerpać źródło. Jeśli ugasisz pragnienie nie wyczerpując źródła, możesz zeń pić ponownie, gdy tylko zapragniesz. Gdyby zaś z ustaniem pragnienia ustało także i źródło, to takie nad nim zwycięstwo stałoby się dla ciebie nieszczęściem.

Dziękuj więc za to, co otrzymałeś, i nie smuć się z powodu obfitości tego, co pozostało. To, co osiągnąłeś i zabrałeś, jest już twoją własnością, a to, co zostało, również czeka na ciebie. To, czego nie mogłeś z powodu słabości otrzymać natychmiast, otrzymasz później, jeżeli wytrwasz. Nie chciej nierozważnie od razu zrozumieć to, czego w ten sposób pojąć się nie da, ani też nie odstępuj w swoim lenistwie od tego, co jedynie pomału można osiągnąć.

SOBÓR JEROZOLIMSKI I „KLAUZULA” JAKUBA

Sobór Jerozolimski jest tym wydarzeniem , podczas którego zapadła decyzja o tym, że chrześcijan pochodzących z pogan nie obowiązuję Prawo Mojżeszowe.

W Nowym Testamencie mamy dwa opisy tego wydarzenia:

Wcześniejszy zawarty w Liście do Galatów i późniejszą relację św. Łukasza w dziejach Apostolskich.


 
Ga 2:1-10 Bp "Po czternastu latach znów udałem się do Jerozolimy z Barnabą, zabierając ze sobą Tytusa.(2) Udałem się tam pod wpływem otrzymanego objawienia i otwarcie wszystkim, a na osobności tym, którzy cieszą się szczególnym poważaniem, przedstawiłem treść ewangelii, którą głoszę pośród pogan. Chciałem bowiem, bym przypadkiem - czy to teraz, czy kiedy indziej - nie biegł daremnie.(3) Tymczasem nawet mojego współtowarzysza Tytusa, który był Grekiem, nie zmuszano do obrzezania.(4) A fałszywi bracia - którzy podstępnie wdarli się do nas, aby podpatrzeć nasz sposób życia, oparty na wolności, jaką mamy dzięki Chrystusowi Jezusowi - chcieli nas uczynić niewolnikami.(5) Lecz nie ustąpiliśmy ani przez chwilę ich żądaniu. Chodziło przecież o to, by zachować prawdę ewangelii wśród was.(6) Co zaś do tych, którzy cieszą się poważaniem - nie obchodzi mnie, jacy oni kiedyś byli: Bóg nie patrzy na wygląd człowieka - otóż ci, cieszący się poważaniem, żadnych uzupełnień mi nie zlecili.(7) Wręcz przeciwnie:..., Jakub, Kefas i Jan, uważani za filary, podali ręce mnie i Barnabie na znak wspólnoty. Myśmy mieli pójść do pogan, oni natomiast do Żydów.(10) Mieliśmy również pamiętać o ubogich, co też skwapliwie czyniłem."


 
Paweł podaje jako powód udania się do Jerozolimy objawienie jakie otrzymał. Dzieje Ap. podają też inny zewnętrzny powód podróży Pawła i Barnaby do Apostołów: Dz 15:1-2 Bp "Niektórzy przybywający z Judei nauczali braci: 'Jeżeli nie zostaniecie obrzezani według zwyczaju Mojżeszowego, nie możecie być zbawieni'.(2) Ponieważ wywołało to niemałe zamieszanie i spór między nimi a Pawłem i Barnabą, dlatego postanowili, że Paweł i Barnaba oraz kilku innych spośród nich udadzą się w tej sprawie do apostołów i starszych w Jerozolimie."

Na spotkaniu z Apostołami pojawili się "fałszywi bracia" Dz 15:5 Bp "Sprzeciwili się temu niektórzy nawróceni z sekty faryzeuszów i powiedzieli: 'Trzeba ich zobowiązać do obrzezania i zachowania Prawa Mojżeszowego'." Nie miało to jednak wpływu na uznanie przez "filary Kościoła" nauczania Pawła, któremu polecono aby nic nie dodawał do głoszonej Ewangelii "o wolności w Jezusie".

Jedynym nakazem jaki otrzymał była troska o ubogich, jak można by wnioskować na podstawie Pierwszego Listu do Koryntian chodzi tu o składki pieniężne na Kościół Jerozolimski:

1Kor 16:1-3 Bp "W sprawie zbiórki ofiar na rzecz świętych, trzymajcie się zarządzeń, jakie wydałem w Kościołach Galacji.(2) Niech każdy z was co niedzielę odkłada sobie i gromadzi oszczędności, aby nie urządzać zbiórki dopiero wówczas, gdy ja przybędę.(3) Skoro zaś przybędę, wówczas prześlę wasze dary z listami polecającymi do Jerozolimy za pośrednictwem tych, których uznacie za odpowiednich."


 
Relacja Łukasza jest bardziej rozbudowana i podaje wiele szczegółów nie wspomnianych przez Pawła.

Spory w Antiochii wywołane prze przybyszów z Judei staja się przyczyna wyprawy Pawła i Barnaby do Jerozolimy. Na zebraniu Apostołów i Starszych byli faryzeusze oponują za koniecznością zachowywania przez nawróconych pogan obrzezania i Prawa. Jako pierwszy zabiera głos św. Piotr:

Dz 15:7-11 Bp "Kiedy już dość długo nad tym dyskutowano, zabrał głos Piotr: 'Bracia, wiecie, że Bóg wybrał mnie od dawna spośród was, aby poganie właśnie z moich ust usłyszeli słowa dobrej nowiny i uwierzyli.(8) A Bóg znający serca świadczył za nimi, udzielając im Ducha Świętego, tak samo jak i nam.(9) Nie wprowadzał też żadnej różnicy między nami a nimi, oczyszczając wiarą ich serca.(10) Wobec tego czemu kusicie Boga, wkładając na uczniów jarzmo, którego ani ojcowie nasi, ani my sami nie mogliśmy udźwignąć?(11) Jednak dzięki łasce Pana Jezusa wierzymy, że będziemy tak samo zbawieni, jak i oni'."

Św. Piotr przypomina, że to on jako pierwszy został powołany do ochrzczenia poganina Korneliusza i jego rodziny, którzy otrzymali dar Ducha pomimo braku przyjęcia judaizmu (por Dz 10). Dla Piotra stanowi to dowód, że zbawienie dostępne jest dla wszystkich ("tak samo [my] jak i oni") jedynie w łasce Jezusa. Przymuszanie nawróconych pogan do przestrzegania Prawa nazywa Apostoł "kuszeniem Boga".

(Warto zwrócić uwagę na zbieżność poglądów św. Piotra i Pawła).


 
A gdy skończył odezwał się Jakub:

Dz 15:19-21 Bp "Dlatego sądzę, że nie należy czynić trudności tym spośród pogan, którzy nawracają się do Pana.(20) Należy jednak napisać im, aby powstrzymali się od ofiar nieczystych składanych bogom, od nierządu, od pokarmów ze zwierząt uduszonych i krwi.(21) Od dawna bowiem w miastach są tacy, którzy głoszą naukę Mojżesza, czytając go w każdy szabat w synagogach'."

Apostoł Jakub zgadza się z Piotrem i Pawłem co do sprawy pogan.

(takie samo stanowisko przedstawia także podczas kolejnego spotkania z Pawłem (Dz 21,25))

Jednak wymienia kilka zastrzeżeń tzw. "klauzula jakubowa":

1.nie spożywać mięsa ofiarowanego bożkom

2.powstrzymać się od nierządu

3.od pokarmów ze zwierząt uduszonych (nie wylano z nich krwi)

4. nie spożywać krwi

Wyjaśnienie takiego podejścia podaje wers 21. Żydzi zamieszkiwali większość terenów Imperium Rzymskiego, a i wśród młodych Kościołów duży odsetek stanowili Żydzi, którzy jak świadczy Jakub: Dz 21:20 Bp "... 'Widzisz, bracie, ile to tysięcy jest nawróconych wśród Żydów, a wszyscy gorliwie przestrzegają Prawa." Zachowywanie tego "minimum" pozwalało na wspólne posiłki(czyli ogólnie wspólnotę) chrześcijan pochodzących z Żydów i pogan. Poza tym chrześcijanie "z pogan" nie byli powodem zgorszenia Żydów.

Te cztery zakazy według Księgi Kapłańskiej również obcych przybyszów zamieszkałych na terytorium Izraela:

Kpł 17:10 BT "Jeżeli kto z domu Izraela albo spośród przybyszów, którzy osiedlili się między nimi, będzie spożywał jakąkolwiek krew, zwrócę oblicze moje przeciwko temu człowiekowi spożywającemu krew i wyłączę go spośród jego ludu."

Kpł 18:26 BT "Strzeżcie więc ustaw i wyroków moich, nie czyńcie nic z tych obrzydliwości. Nie będzie ich czynić ani tubylec, ani przybysz, który osiedlił się wśród was."


 
"Klauzula Jakubowa" miała wiec jedynie, jakbyśmy to dziś określili, znaczenie dyscyplinarne.


 
1Kor 8:1-30 Bp "Z kolei sprawa ofiar składanych bożkom... W wypadku więc pokarmów pochodzących z ofiar składanych bożkom wiemy, że nie ma na świecie żadnego bożka i żadnego bóstwa. Jest tylko jeden Bóg...(17) Nie wszyscy mają jednak odpowiednią wiedzę. Niektórzy na skutek przyzwyczajenia się do kultu bożków jeszcze teraz spożywają mięso pochodzące z ofiar w przekonaniu, że jest to pokarm sakralny, ofiarowany bożkom i na skutek tego ich błędne sumienie plami się grzechem.(8) Sam pokarm nie zbliża nas do Boga. Gdy przestajemy jeść, niczego nie tracimy, a gdy jemy, niczego nie zyskujemy.(9) Uważajcie jednak, aby wasza swoboda w tej dziedzinie nie była powodem zgorszenia dla tych, którzy mają błędne sumienie.(10) Gdyby bowiem ktoś o błędnym sumieniu zobaczył ciebie, który uchodzisz za posiadającego odpowiednią wiedzę, jak zasiadasz do stołu w świątyni pogańskiej, czy nie skłoniłoby to jego do spożywania pokarmów pochodzących z ofiar składanych bożkom?(11) Na skutek tego twoja wiedza sprowadziłaby zgubę na brata o błędnym sumieniu, za którego przecież umarł Chrystus.(12) W ten sposób grzesząc przeciw braciom i raniąc ich błędne sumienie, grzeszycie przeciw Chrystusowi.(13) Jeżeli więc pokarm gorszy mego brata, przenigdy nie będę jadł mięsa, aby go nie zgorszyć."


 
Dla Pawła spożywanie czy nie spożywanie mięsa ofiarnego nie ma żadnego znaczenia moralnego. Ma natomiast znaczenie praktyczne: może być powodem do zgorszenia dla ludzi o "błędnym sumieniu".


 
Odnoście nierządu mamy:

1Kor 6:16-20 Bp "Albo czy nie wiecie, że ten, kto łączy się z nierządnicą, tworzy z nią jedno ciało? Pismo Święte powiada bowiem: 'Będą dwoje w jednym ciele'.(17) Kto natomiast łączy się z Panem, staje się z Nim jednym duchem.(18) Unikajcie rozpusty! Każdy inny grzech, jakiego dopuszcza się człowiek, nie dotyczy ciała, ale w wypadku rozpusty człowiek grzeszy przeciw własnemu ciału.(19) Czyż nie wiecie, że ciała wasze są świątynią Świętego Ducha, który w was przebywa? Otrzymaliście Go od Boga i nie należycie do siebie.(20) Bóg nabył was na własność za wielką cenę. Niech więc ciała wasze chwalą Boga."


 
Powodem dla potępienia nierządu nie jest dla Pawła nakaz Prawa, czy "klauzula" ale fakt, że ochrzczony staje się jednym ciałem z Jezusem oraz świątynią Ducha.


 
W żadnym innym fragmencie NT nie ma wzmianki o zakazie spożywania krwi.

Drogi Kościoła i Synagogi rozeszły się ostateczne na przełomie I/II w. Ostatnie gminy Judeo-chrześcijan przestały istnieć pod koniec III w.

SŁOWO BOGA

Przez wszystkie słowa Pisma świętego Bóg wypowiada tylko jedno Słowo, swoje jedyne Słowo, w którym wypowiada się cały :

Pamiętajcie, że to samo Słowo Boże rozciąga się na wszystkie księgi, że to samo Słowo rozbrzmiewa na ustach wszystkich świętych pisarzy. To Słowo, które było na początku u Boga, nie potrzebuje sylab, ponieważ nie jest zależne od czasu .( Św. Augustyn, Enarratio in Psalmos, 103, 4,1.)

Omnis Scriptura divina unus liber est, et hic unus liber est Christus, "quia omnis Scriptura divina de Christo loquitur, et omnis Scriptura divina in Christo impletur" - Całe Pismo święte jest jedną księgą, a tą jedną księgą jest Chrystus, "ponieważ całe Pismo święte mówi o Chrystusie i całe Pismo święte wypełnia się w Chrystusie".( Hugo od Świętego Wiktora, De arca Noe)

POLEMIKA Z PIĘCIOMA ZASADAMI LUTERANIZMU

Pięć zasad protestantyzmu to pięć podstawowych zasad teologii protestanckiej, wyrażonych w języku łacińskim jako: Sola scriptura ("Tylko Pismo"), Sola fide ("Tylko wiarą"), Sola gratia ("Tylko łaska"), Solus Christus ("Tylko Chrystus"), Soli Deo gloria ("Tylko Bogu chwała"). Pojawiły się one w XVI wieku podczas reformacji luterańskiej i do dziś pozostają podstawą teologiczną protestantyzmu.

Poglądy Lutra będą zapisywane kursywą, zaczerpnięte został one z Wikipedii.

 
Sola scriptura

1.Smaowystarczalność Biblii

Luteranie wyrażają pogląd, iż nie tylko papież, czy ojcowie Kościoła mogą się mylić w głoszonych przez siebie doktrynach, ale także sobór powszechny. Ponadto protestanci odrzucają nieomylność nie tylko magisterium Kościoła, lecz także postanowień własnych synodów.[więc Luter też powinien być uważany za omylnego ;)]

W opinii protestantów Pismo Święte jest zjednoczone z mocą Ducha Świętego, aby stworzyć w Kościele akceptację dla wyrażonego w nim nauczania. Dlatego też nie stanowi ono martwego przekazu, lecz gdy jest zwiastowane, czytane lub słuchane, zawsze towarzyszy mu moc Boża.

W zasadzie tej kryje się wewnętrzna sprzeczność:

Dlaczego ludzka autorytet miałby być omylny , skoro czytającego Biblie oświeca Duch Św. ?

Dlaczego Duch Św. oświecający każdego czytającego Biblie nie zabezpiecza autorytetu przed pomyłką?

Kanon Biblii ułożony został przez autorytet Kościoła, który według Lutra jest omylny !


 
Autentyczne nauczanie Pisma Św. ukazuje całkiem odmienny obraz. Słowo Boże, Duch Św. i ludzki autorytet są nieodłączne i konieczne dla zachowania depozytu wiary.

Dz 15:28 BT "Postanowiliśmy bowiem, Duch Święty i my, nie nakładać na was żadnego ciężaru oprócz tego, co konieczne."

2P 1:19 BT "Mamy jednak mocniejszą, prorocką mowę, a dobrze zrobicie, jeżeli będziecie przy niej trwali jak przy lampie, która świeci w ciemnym miejscu, aż dzień zaświta, a gwiazda poranna wzejdzie w waszych sercach."

Apostołowie roszczą sobie prawo do asystencji Ducha Św. przy podejmowaniu decyzji. Nie jest to uzurpacja ale wierność słowom Jezusa:

J 16:13 BT "Gdy zaś przyjdzie On, Duch Prawdy, doprowadzi was do całej prawdy. Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe."

Apostołom dano poznać tajemnice wiary, po to aby wszystkim głosili zdrową doktrynę:

Mt 13:11 Bp "Odpowiedział: - Wam dano poznać tajemnicę królestwa niebieskiego, a im tego nie dano."

Mk 16:15 Bp "I powiedział im: - Idźcie na cały świat, głoście ewangelię całemu stworzeniu."

2Tm 1:14 Bp "Strzeż tego cennego dobra z pomocą Ducha Świętego, który w nas mieszka."

Aby uczniowie sporstali temu zadaniu Zbawidziel udzielił im swojego autorytetu:

Lk 10:16 Bp "Kto was słucha, Mnie słucha. Kto wami gardzi, Mną gardzi; a kto Mną gardzi, gardzi Tym, który Mnie posłał."


 
2."Pismo wyjaśnia Pismo"

Protestantyzm naucza, że wszystkie doktryny i przykazania obowiązujące chrześcijanina są w sposób jasny i niedwuznaczny przedstawione w Biblii. Implikacja tej tezy prowadzi do negacji konieczności istnienia innych interpretatorów Pisma Świętego poza samą Biblią (z łac. Scriptura scripturam interpretatur – "Pismo wyjaśnia Pismo"), w myśl przekonania, iż wystarczająca jasność Biblii wyklucza nawet taką potrzebę.

Zrozumienie Pisma Świętego przez człowieka nie wymaga zatem żadnych szczególnych predyspozycji, jak np. wykształcenia teologicznego i pozostaje dostępne dla każdego.

Absurdalność tego założenia doskonale ilustruje scena z Dziejów Apostolskich:

Dz 8:30-34 Bp "Gdy Filip dobiegł, usłyszał, że czyta proroka Izajasza. Zapytał więc: 'Czy ty rozumiesz, co czytasz?'(31) Odpowiedział: 'Skąd bym mógł, skoro mi nikt nie objaśni' i poprosił Filipa, aby wsiadł do wozu.(32) A urywek Pisma, który czytał, był następujący: 'Jak owca na zabicie prowadzona, jak milczący baranek, gdy go strzygą, tak on nie otwiera ust.(33) W chwili uniżenia nie przyznano mu słuszności, któż opisze jego ród, bo życie jego z ziemi będzie wymazane'.(34) Zapytał dworzanin Filipa: 'Proszę cię, o kim to prorok mówi, o sobie, czy o kimś innym?'"

To właśnie dzięki Apostołom powołanym przez Jezusa i ludziom ustanowionym przez nich Ewangelia była głoszona, wyjaśniana i zachowywana przed fałszywą interpretacją:

2P 3:15-17 Bp "A cierpliwość Pana naszego uważajcie za zbawienie, jak to dzięki udzielonej mu mądrości napisał wam również umiłowany brat nasz Paweł.(16) Pisze też o tym i we wszystkich listach. Są w nich pewne sprawy trudne do zrozumienia, które niedouczeni i nieutwierdzeni przekręcają na własną swoją zgubę, podobnie jak inne Pisma.(17) Wy natomiast, umiłowani, wiedząc już o tym, strzeżcie się, abyście nie dali się uwieść błędom ludzi bezbożnych i zachowali swą stałość."

2Tm 4:2 Bp "głoś naukę, nalegaj - w porę czy nie w porę - przekonuj, karć, napominaj z całą cierpliwością i umiejętnością."

Tt 2:1 Bp "Ty zaś mów to, co zgodne jest ze zdrową nauką."


 
3.Tylko Biblia jest natchnionym Słowem Bożym

Protestantyzm naucza, że wszystkie doktryny i przykazania obowiązujące chrześcijanina są w sposób jasny i niedwuznaczny przedstawione w Biblii.

Nowy Testament powstawał na przestrzeni pięćdziesięciu lat, a na ustalenie się kanonu trzeba było poczekać kolejne dwieście. W okresie tym chrześcijanie kierowali się nie tylko pismami ale również naukami przekazywanymi.

Słowo pisane i głoszone ustnie miało w Nowym Testamencie taką sama doniosłość jako podstawa wiary:

2Tes 2:15 BT "Przeto, bracia, stójcie niewzruszenie i trzymajcie się tradycji, o których zostaliście pouczeni bądź żywym słowem, bądź za pośrednictwem naszego listu."

1Tes 2:13 BT "Dlatego nieustannie dziękujemy Bogu, bo gdy przyjęliście słowo Boże, usłyszane od nas, przyjęliście je nie jako słowo ludzkie, ale - jak jest naprawdę - jako słowo Boga, który działa w was wierzących."

2J 1:12 BT "Wiele mógłbym wam napisać, ale nie chciałem użyć karty i atramentu. Lecz mam nadzieję, że do was przybędę i osobiście z wami porozmawiam, aby radość nasza była pełna."

1Kor 11:34 BT "Jeżeli ktoś jest głodny, niech zaspokoi głód u siebie w domu, abyście się nie zbierali ku potępieniu [waszemu]. Co do reszty, zarządzę, gdy do was przybędę."

1J 2:24 BT "Wy zaś zachowujecie w sobie to, co słyszeliście od początku. Jeżeli będzie trwało w was to, co słyszeliście od początku, to i wy będziecie trwać w Synu i w Ojcu."


 
Celem misji Apostołów nie było propagowanie Księgi, ale głoszenie żywego Słowa Boga – Jezusa:

Hbr 1:1-3 Bp "Bóg, który niegdyś przemawiał do ojców wielokrotnie i w różny sposób przez proroków,(2) w tych czasach ostatecznych przemówił do nas przez Syna. Jego ustanowił spadkobiercą wszystkich dóbr, przez Niego też uczynił wszystko, co jest stworzone.(3) On, jako odbicie ukazujące Jego chwałę i jako obraz Jego istoty, podtrzymuje wszystko swoim potężnym słowem. On dokonał oczyszczenia z grzechów i zasiadł w niebie po prawicy (Bożego) Majestatu."

1Kor 2:2 Bp "Postanowiłem bowiem, że nie będę wśród was znał niczego poza Jezusem Chrystusem i to ukrzyżowanym."

2Kor 4:5 Bp "Nie głosimy siebie, lecz Jezusa Chrystusa jako Pana, a siebie uważamy za wasze sługi dzięki Jezusowi."

1J 1:1-3 Bp "Piszemy wam o Słowie życia, o tym, które było od początku, któreśmy słyszeli i widzieli na własne oczy, w któreśmy się wpatrywali i którego dotykały nasze dłonie. -(2) Życie to objawiło się, a my widzieliśmy je i dlatego dajemy świadectwo i głosimy wam życie wieczne, które było u Ojca, a nam się objawiło. -(3) To, cośmy widzieli i słyszeli, głosimy również wam, abyście i wy mieli z nami łączność. A nasza łączność jest (łącznością) z Ojcem i Synem Jego Jezusem Chrystusem."


 
Sola fide

Sola fide (łac.: jedynie wiarą) - doktryna chrześcijańska, według której grzeszny człowiek może przyjąć Boże przebaczenie jedynie przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Bóg jednak udziela przebaczenia i usprawiedliwienia tym, którzy uwierzą w Jezusa. Słowo "tylko" (sola) użyte jest w celu podkreślenia, że uczynki człowieka nie stanowią podstawy dla jego usprawiedliwienia.

Twierdzenie o wystarczalności samej wiary jest wynikiem błędnej interpretacji nauczania św. Pawła.

Apostoł odrzucał twierdzenie, że zbawienie można osiągnąć przez przestrzeganie Prawa Mojżeszowego:

Rz 7:1-6 Bp "Czyż nie wiecie, bracia - mówię do tych, którzy znają Prawo - że Prawo sprawuje władzę nad człowiekiem tak długo, dopóki on żyje?(2) Podobnie zamężna kobieta podlega prawu męża, dopóki on żyje. Skoro mąż umrze, nie wiąże jej prawo męża.(3) Gdyby więc za jego życia należała do innego mężczyzny, nazwano by ją cudzołożnicą. Skoro zaś mąż umrze, uwalnia się ona spod prawa, i należąc do innego mężczyzny, nie popełnia cudzołóstwa.(4) Tak i wy, moi bracia, dzięki ciału Chrystusa umarliście dla Prawa, by stać się własnością innego, Zmartwychwstałego, abyśmy owoc nieśli dla Boga.(5) Gdy bowiem żyliśmy tylko ciałem, podlegaliśmy grzesznym żądzom, istniejącym w nas i podniecanym przez Prawo oraz przynoszącym owoc, który sprowadzał śmierć.(6) Teraz, umarli dla Prawa, które nas wiązało, wolni jesteśmy od niego, tak że jesteśmy sługami, którzy cieszą się nowym duchem a nie starą literą."

Według autentycznego nauczania Pawła zbawić może jedynie wiara działająca przez miłość, co jednoznaczne jest ze spełnianiem "dobrych czynów":

Ga 5:6 Bp "W Chrystusie Jezusie bowiem nie ma znaczenia ani obrzezanie, ani jego brak, lecz liczy się wiara ujawniająca swą moc dzięki miłości."

Ef 2:10 Bp "Dziełem Jego jesteśmy, stworzeni w Chrystusie Jezusie dla dobrych czynów, które Bóg od dawna określił, abyśmy je spełniali."

Kol 1:10 Bp "Abyście postępowali w sposób godny Pana i we wszystkim podobali się Jemu, przynosząc owoc wszelkich dobrych uczynków i wzrastając w poznaniu Boga."

Tt 3:8 Bp "Jest to nauka godna wiary, chcę, żebyś to wciąż podkreślał: Ci, którzy uwierzyli Bogu, niech się starają usilnie spełniać dobre uczynki. To właśnie jest dobre i pożyteczne dla ludzi."

Teoria sola fidei jest wprost odrzucona przez Ewangelię Mateusza i List św. Jakuba:

Mt 19:16-18 Bp "Pewien człowiek przystąpiwszy do Niego powiedział: - Nauczycielu, co dobrego mam uczynić, aby posiąść życie wieczne?(17).... Jeśli chcesz wejść do życia, to zachowuj przykazania.(18) Pyta Go: - Które? - 'Nie będziesz zabijał - odpowiedział Jezus - nie będziesz cudzołożył, nie będziesz kradł, nie będziesz fałszywie zeznawał."

Mt 25:34-35 Bp "Wtedy król powie tym po prawej stronie: Chodźcie, błogosławieni mojego Ojca, weźcie w posiadanie królestwo przygotowane dla was od stworzenia świata.(35) Bo byłem głodny, a nakarmiliście Mnie, byłem spragniony, a daliście Mi pić, byłem przychodniem, a przyjęliście Mnie."

Jk 2:17-30 Bp "Tak też wiara nie przejawiająca się w czynach martwa jest sama w sobie.(18) Lecz powie ktoś: Ty masz wiarę, ja zaś mam uczynki. - Pokaż mi twoją wiarę bez uczynków, a ja z uczynków moich pokażę ci wiarę.(19) Ty wierzysz, że Bóg jest jeden? - Dobrze czynisz; ale demony też wierzą i drżą.(20) A czy chcesz przekonać się, słaby człowiecze, że wiara bez uczynków jest bezowocna?(21) Czyż praojciec nasz Abraham nie dzięki uczynkom został usprawiedliwiony, złożywszy syna Izaaka na ołtarzu ofiarnym?(22) Widzisz więc, że wiara współdziała z jego uczynkami i dzięki uczynkom stała się doskonałą.(23) Tak wypełniło się Pismo, które mówi: 'Uwierzył Abraham Bogu i poczytano mu to za sprawiedliwość', i nazwany został przyjacielem Boga.(24) Widzicie więc, że człowiek dostępuje usprawiedliwienia dzięki uczynkom, a nie przez samą tylko wiarę.(25) Podobnie tak i nierządnica Rahab czyż nie dzięki uczynkom dostąpiła usprawiedliwienia, przyjmując zwiadowców a inną drogą ich wyprawiając?(26) Jak bowiem ciało bez ducha jest martwe, tak też martwa jest wiara bez uczynków."


 
Sola gratia

Sola gratia to zasada, że zbawienie przychodzi tylko z łaski Boga jako "niezasłużony dar", a nie jako nagroda za jakiekolwiek zasługi grzesznika. Zbawienie jest więc niezasłużonym darem Boga danym człowiekowi poprzez Jezusa Chrystusa. Chociaż zasadniczo ta doktryna nie sprzeciwia się doktrynie katolickiej, to jednak zawiera istotne różnice: Bóg jest jedynym źródłem łaski, a człowiek w żaden sposób nie może skłonić Boga do dania mu tej łaski lub zwiększenia jej zakresu. Bóg działa sam dla zbawienia człowieka.

Prawdą jest, że pierwszej łaski nikt nie może sobie wysłużyć. Jednak Bóg nie zbawia człowieka bez jego współpracy. Człowiek już obdarzony łaska ma możliwość zdobywania zasług.

1Kor 15:10 Bp "Jednak dzięki łasce Boga jestem tym, kim jestem. Nie zmarnowałem Jego łaski, lecz trudziłem się więcej od wszystkich apostołów. Zresztą nie ja się trudziłem, ale łaska Boża, która jest ze mną."

1Kor 9:24-28 Bp "Czy nie wiecie, że chociaż na stadionie biegną wszyscy zawodnicy, to jednak tylko jeden otrzymuje nagrodę. Dlatego tak biegnijcie, abyście ją osiągnęli!(25) Każdy, kto bierze udział w zawodach sportowych, odmawia sobie wszystkiego. Oni walczą, aby otrzymać w nagrodę wieniec, który przemija, a my walczymy o nagrodę nie przemijającą.(26) Ja więc nie biegnę na oślep, a kiedy uderzam, nie trafiam w próżnię, lecz poskramiam i ujarzmiam moje ciało, abym nauczając innych sam nie odpadł (w zawodach)."

Flp 2:12 Bp "Umiłowani moi, ponieważ zawsze byliście posłuszni, nie tylko wtedy, kiedy byłem z wami, ale jeszcze bardziej teraz pod moją nieobecność, zabiegajcie usilnie z lękiem i drżeniem o własne zbawienie."

Mt 19:17 Bp "Odpowiedział mu: - Dlaczego Mnie pytasz o dobro? Jeden tylko jest dobry. Jeśli chcesz wejść do życia, to zachowuj przykazania."

Mt 19:21 Bp "Jeśli chcesz być doskonałym - rzekł mu Jezus - idź, sprzedaj, co posiadasz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną."

Mt 19:29 Bp "A każdy, kto opuścił dom albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo dzieci, albo zagrody dla mojego imienia, otrzyma stokroć więcej: odziedziczy życie wieczne."

Mt 25:34-35 Bp "Wtedy król powie tym po prawej stronie: Chodźcie, błogosławieni mojego Ojca, weźcie w posiadanie królestwo przygotowane dla was od stworzenia świata.(35) Bo byłem głodny, a nakarmiliście Mnie, byłem spragniony, a daliście Mi pić, byłem przychodniem, a przyjęliście Mnie."

Człowiek w stanie łaski może wyprosić łaski dla innych:

Jk 5:20 Bp "niech wie, że ten, kto nawrócił grzesznika z błędnej drogi, wybawi duszę jego od śmierci i przyczyni się do odpuszczenia wielu grzechów."

Dz 14:23 Bp "Przez wkładanie rąk w czasie postów i modlitw powoływali w każdym Kościele prezbiterów, powierzając ich Panu, w którego uwierzyli."

2Kor 13:9 Bp "Cieszymy się, gdy my jesteśmy słabi, a wy mocni, i modlimy się o wasze udoskonalenie."

Kol 1:9 Bp "Dlatego też i my od dnia, w którym to usłyszeliśmy, nie poprzestajemy modlić się za was i prosić (Boga), abyście w pełni poznali Jego wolę z całą mądrością i zrozumieniem duchowym."

1Tm 2:1 Bp "Polecam więc przede wszystkim zanosić błagania, modlić się, prosić i dzięki czynić za wszystkich ludzi."

Jk 5:14-16 Bp "Choruje ktoś wśród was? Niech wzywa prezbiterów Kościoła i niech się modlą nad nim, namaszczając go olejem w imię Pana!(15) A modlitwa (płynąca z) wiary zbawi dotkniętego słabością i Pan mu ulży, a jeśliby popełnił grzechy, będą mu odpuszczone.(16) Wyznawajcie więc jedni drugim grzechy i módlcie się wzajemnie za siebie, abyście zostali uzdrowieni! Wielką ma moc wytrwała modlitwa sprawiedliwego!"

1J 5:16 Bp "Jeśli ktoś widzi brata popełniającego grzech, który nie sprowadza śmierci, to niech prosi, a (Bóg) takiemu - i wszystkim nie popełniającym grzechu, który sprowadza śmierć - da życie. Istnieje grzech sprowadzający śmierć; i nie mówię, żebyś się za tego (kto go popełnia) modlił."


 
Solus Christus

Nauka ta głosi, że Jezus Chrystus jest jedynym pośrednikiem (orędownikiem) między Bogiem a człowiekiem, odrzuca zatem możliwość i konieczność występowania innych pośredników.

Po drugie: duchowny w kościołach protestanckich nie spełnia funkcji kapłana (działanie w Imieniu Jezusa), lecz pastora (duszpasterza), ministra ustanowień Chrystusowych oraz kaznodziei.

Jedyne pośrednictwo Jezusa nie wyklucza "pośredników do Pośrednika". Ewangelie podają wiele takich przykładów: Maryja na weselu w Kanie, niewiasta kannejska, dworzanin, przyjaciele paralityka, Jair czy setnik.

Jezus Kapłan, Prorok i Król daje ludziom udział w swojej misji:

Uświęcania:

Mt 28:19 Bp "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody. Chrzcijcie je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego."

J 20:23 Bp "Komu grzechy odpuścicie, temu są odpuszczone, a komu zatrzymacie, temu są zatrzymane."

Lk 22:19 Bp "Wziąwszy chleb, odmówił modlitwę dziękczynną, połamał go i podał im, mówiąc: - To jest ciało moje, które za was będzie wydane. To czyńcie na moją pamiątkę!"

Władzy:

Mt 16:19 Bp "I tobie dam klucze królestwa niebieskiego i cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie."

Mt 18:18 Bp "Zaprawdę powiadam wam, że cokolwiek zwiążecie na ziemi będzie związane w niebie, a cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie."

J 21:16 Bp "Mówi mu znowu: - Szymonie, synu Jana, miłujesz Mnie? - Tak Panie, ty wiesz, że cię kocham - odpowiada (Piotr). Mówi mu: - Paś moje owce."

Nauczania:

Mt 28:19 Bp "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody. Chrzcijcie je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego."

Lk 10:16 Bp "Kto was słucha, Mnie słucha. Kto wami gardzi, Mną gardzi; a kto Mną gardzi, gardzi Tym, który Mnie posłał."

Dz 9:15 Bp "Pan mu odpowiedział: 'Idź, bo on jest narzędziem przeze Mnie wybranym, on zaniesie imię moje narodom, królom i synom Izraela."

Jezus dział przez ludzi:

Mk 16:20 Bp "Oni zaś głosili wszędzie (ewangelię), a Pan wspierał ich naukę i potwierdzał znakami, które jej towarzyszyły." Szczegółowo opisane to ostało w Dziejach Apostolskich.


 
Soli Deo gloria

Soli Deo gloria to zasada, że wszelka chwała należna jest jedynie Bogu, odrzucony zostaje kult świętych.

Należy odróżnić cześć oddawaną Bogu, od autentycznego kultu świętych.

W świętych wysławiamy dzieła łaski Bożej.

Mt 22:32 Bp "'Ja jestem Bogiem Abrahama i Bogiem Izaaka, i Bogiem Jakuba' - nie jest Bogiem umarłych, ale żywych."

Syr 44:1-3 BT "Wychwalajmy mężów sławnych i ojców naszych według następstwa ich pochodzenia.(2) Pan sprawił [w nich] wielką chwałę, wspaniałą swą wielkość od wieków.(3) Jedni panowali w swoich królestwach, byli mężami sławnymi z potęgi, doradcami dzięki swemu rozumowi, którzy się wypowiedzieli w proroctwach."

Lk 1:48 Bp "Bo spojrzał na swoją pokorną służebnicę. I odtąd nazywać mnie będą szczęśliwą wszystkie narody."

Ga 2:20 Bp "Już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus. Żyję teraz na ziemi, żyję w wierze Syna Bożego, który mnie umiłował i ofiarował się za mnie."

Hbr 13:7 Bp "Pamiętajcie o waszych przełożonych, którzy głosili wam słowo Boże, a rozważając ostatnie chwile ich życia naśladujcie ich wiarę."

Hbr 12:22-23 Bp "Wy jednak przystąpiliście do góry Syjonu i do miasta Boga żywego, do niebieskiej Jerozolimy i do wielkiej liczby aniołów, do uroczystego zebrania(23) i do zgromadzenia pierwotnych zapisanych w niebie i do sędziego, Boga wszystkich, i do duchów (ludzi) sprawiedliwych udoskonalonych w pełni,"

Ap 5:9-11 Bp "I taką nową pieśń śpiewają: 'Godzien jesteś wziąć księgę i otworzyć jej pieczęcie, bo zostałeś zabity i nabyłeś dla Boga swoją krwią ludzi z każdego pokolenia, różnojęzycznych narodów i ludów,(10) i uczyniłeś ich dla Boga naszego królestwem i kapłanami, a będą królować na ziemi'.(11) I ujrzałem, i usłyszałem głos wielu aniołów dokoła tronu i zwierząt, i Starców, a liczba ich była miriady miriad i tysiące tysięcy."


 

Kosmologia biblijna

Argumenty broniące natchnionego charakteru Ksiąg deuterokanonicznych

Księgi deuterokanoniczne (wtórnokanonicze) to te co do których w pierwszych wiekach chrześcijaństwa toczyły się dyskusje o ich natchnionym charakterze. Ostatecznie Kościół uznał je za takie już V w (Sobór trydencki dogmatycznie potwierdził tylko ich status).

Do Ksiąg ST wtórnokanonicznych zaliczamy:

* 1 Księga Machabejska (1 Mch);

* 2 Księga Machabejska (2 Mch);

* Księga Mądrości (Mdr);

* Mądrość Syracha (Eklezjastyk) (Syr);

* Księga Tobiasza (Tb);

* Księga Judyty (Jdt);

* Księga Barucha (Bar).

Fragmenty uznawane za deuterokanoniczne:

* z księgi Daniela: modlitwa Azariasza (Dn 3,34-90) i dwa ostatnie rozdziały (Dn 13-14);

* fragmenty Księgi Estery w języku greckim

Luter, a z nim inni reformatorzy zakwestionował natchniony charakter niektórych pism ST oraz NT. Niestety reformator nie podał jakimi kryteriami się kierował, z dwoma wyjątkami: 2 Mch odrzucał ponieważ potwierdzała wiarę w istnienie czyśćca i w wstawiennictwo świętych, List św. Jakuba nie odpowiadał mu ponieważ jawnie sprzeciwiła się jego doktrynie o zbawieniu przez samą wiarę. Obecnie denominacje wyrosłe z reformacji przyjmują wszystkie 27 ksiąg NT natomiast odzrzucaja wtórnokanoniczne księgi ST.

Dalszej częśc postaramy się odeprzeć zarzuty wysuwane pod adresem tych 7 ksiąg:


 
1.Kięgie te nie są cytowane w NT

Wielu innych ksiąg ST też nie znajdziemy cytowanych w NT (Est, Koh, Ezd, Ne, Ab, Na, So, Rt, Pnp, a mimo to znajdują się w biblii protestanckiej.

2. Ksiąg tych nie zawiera Biblia Hebrajska.

Kanon palestyński (TANAK) ustalił się dopiero w II w n.e., do tego księgi takie jak Tobiasza czy Syracydesa były czytane przez Żydów Palestyńskich , potwierdzają to wykopaliska z Masady , gdzie wspomniane księgi (zwoje) znaleziono wraz z innymi pismami ST.

Rabini ustalający skład BH ni mieli też jakiegoś szczególnego chryzmatu, ponieważ nie rozpoznali natchnionego charakteru NT

3 Księgi te zostały napisane w języku greckim ,a nie hebrajskim czy aramejskim.

Absurdalny argument jeśli weźmie się pod uwagę ze NT spisano po grecku.

4. Autorzy NT nie znali tych Ksiąg..

NT choć nie cytuje tych ksiąg, czyni wiele aluzji do faktów czy wypowiedzi w nich zawartych. Oto przykłady:

• J 10:22 "Obchodzono wtedy w Jerozolimie uroczystość Poświęcenia świątyni. Było to w zimie."por. 1Mch 4:59; "Juda zaś, jego bracia i całe zgromadzenie Izraela postanowili, że uroczystość poświęcenia ołtarza będą z weselem i radością obchodzili z roku na rok przez osiem dni, począwszy od dnia dwudziestego piątego miesiąca Kislew. [listopad-grudzień]"
  
• Jk 1:13 "Kto doznaje pokusy, niech nie mówi, że Bóg go kusi. Bóg bowiem ani nie podlega pokusie ku złemu, ani też nikogo nie kusi." por. Syr 15:11"Nie mów: Pan sprawił, że zgrzeszyłem, czego On nienawidzi, tego On nie będzie czynił."
  
• 1Kor 6:2"Czy nie wiecie, że święci będą sędziami tego świata? A jeśli świat będzie przez was sądzony, to czyż nie jesteście godni wyrokować w tak błahych sprawach?" por. Mdr 3:8 "Będą sądzić ludy, zapanują nad narodami, a Pan królować będzie nad nimi na wieki."
  
• Ef 6:14 "Stańcie więc [do walki] przepasawszy biodra wasze prawdą i oblókłszy pancerz, którym jest sprawiedliwość," por. Mdr 5:18 "Jak pancerzem okryje się sprawiedliwością i jak przyłbicą osłoni się sądem nieobłudnym."
  
• Mt 27,39-43 "Ci zaś, którzy przechodzili obok, przeklinali Go i potrząsali głowami,(40) mówiąc: Ty, który burzysz przybytek i w trzech dniach go odbudowujesz, wybaw sam siebie; jeśli jesteś Synem Bożym, zejdź z krzyża.(41) Podobnie arcykapłani z uczonymi w Piśmie i starszymi, szydząc, powtarzali:(42) Innych wybawiał, siebie nie może wybawić. Jest królem Izraela: niechże teraz zejdzie z krzyża, a uwierzymy w Niego.(43) Zaufał Bogu: niechże Go teraz wybawi, jeśli Go miłuje. Przecież powiedział: Jestem Synem Bożym." por. Mdr 2:16-23 "Uznał nas za coś fałszywego i stroni od dróg naszych jak od nieczystości. Kres sprawiedliwych ogłasza za szczęśliwy i chełpi się Bogiem jako ojcem.(17) Zobaczmyż, czy prawdziwe są jego słowa, wybadajmy, co będzie przy jego zejściu.(18) Bo jeśli sprawiedliwy jest synem Bożym, Bóg ujmie się za nim i wyrwie go z ręki przeciwników.(19) Dotknijmy go obelgą i katuszą, by poznać jego łagodność i doświadczyć jego cierpliwości.(20) Zasądźmy go na śmierć haniebną, bo - jak mówił - będzie ocalony.";
  

 
5.Pierwsi chrześcijanie nie czytali tych ksiąg.

Chrześcijanie pierwszych wieków cytują księgi deuterokanoniczne lub czynią aluzje do problemów zawartych w nich.

Klemens Rzymski ( 101) "List do Kościoła w Koryncie" - Mdr, Syr i Jdt.

"Didache" (ok.90) - Mdr.

"List Barnaby" 19:9 (ok.130) - Mdr i Syr.

Polikarp (ok.110) "List do Kościoła w Filipii" - Tb.

Atenagoras (IIw.) i Ireneusz (ur.130-40) - Ba, Mdr i frag. Dn.

Klemens Aleks. (ur.150) i Tertulian (ur.155) - Mch.

Do ksiąg deuterokanonicznych odwołują się też Hipolit (ur. przed 170), Cyprian ( 258) i Orygenes (ur.185).

6. niektórzy Ojcowie Kościoła nie uznawali tych ksiąg

Kanon Pisma Św. kształtował się kilka wieków , przez ten czas niektórzy Ojcowie zgłaszali zastrzeżenie do tej czy innej księgi. Podobnie było i w przypadku niektórych pism NT np. Euzebiusz z Cezarei (HE III),Orygenes , Grzegorz z Nazjanzu):

2 List Piotra (2P);

2. List Jana (2J);

3. List Jana (3J);

List Judy (Jud);

List Jakuba (Jk);

List do Hebrajczyków (Hbr);

            Apokalipsa świętego Jana (Ap)
7.Objawienie starotestamentalne zakończyło się wraz z odrodzeniem Izraela za Ezdrasza.
Według Jezusa ostatnim prorokiem Starego Przymierza był Jan Chrzciciel:Mt 11:13   BT   "Wszyscy bowiem Prorocy i Prawo prorokowali aż do Jana." Lk 16:16   BT   "Aż do Jana sięgało Prawo i Prorocy; odtąd głosi się Dobrą Nowinę o królestwie Bożym, i każdy gwałtem wdziera się do niego."
8. Ilość ksiąg ST musi odpowiadać ilości liter w alfabecie hebrajskim.
Jest to sztuczny argument, nie mający poparcia w samym Piśmie, poza tym aby udało się dopasować ilość ksiąg go liter trzeba potraktować 12 proroków mniejszych jak jedną księgę, co nie ma ani historycznego (powstały w różnych okresach), ani literackiego (różni autorzy, różna tematyka) uzasadnienia.

Kiedy i kto podzielił Biblię na rozdziały i wersety?

Podział Biblii na rozdziały i wersety dokonany został prawdopodobnie przez kard. Stephan'a Langton'a (ur 1150 - zm. 1228; arcybiskup Canterbury od 1207r) .Praca ta wykonana została w latach 1244-1228 i zachowała swoja aktualność do dziś z niewielkimi zmianami.

Kanon Nowego Testamentu w wspólnotach wschodnich niekatolickich.

Na podstawie:Ks. Józef Homerski "Kanon Pisma Świętego niekatolickich Kościołów chrześcijańskich."

1. Koptowie

Do zbioru natchnionych i kanonicznych ksiąg NT teologowie koptyjscy zali­czają: 1-2 List św. Klemensa Rzymskiego oraz tzw. Konstytucje Apostolskie (8 ksiąg), przypisywane niegdyś św. Klemensowi. Niektórzy z nich dorzucają jeszcze do te­go zbioru apokryficzny List Barnaby i dzieło Hermasa pt. Pasterz. Fakt zaliczania do kanonu Ksiąg św. tak wielkiej liczby apokryfów można najprawdopodobniej wytłumaczyć tym, że teologia koptyjska nie zna ani kryteriów kanoniczności, ani teorii natchnienia. Żaden też synod koptyjski (ich sobór ekumeniczny) nie dał listy ksiąg natchnionych

2. Ormianie:

Do kanonu NT zaliczają: apokryficzny List św. Pawła do Koryntian oraz dwa Listy Koryntian do św. Pawła. Ich teologowie nie mają sprecyzowanych pojęć tak co do natchnienia biblijnego jak również co do kanoniczności Ksiąg św.



Dodatek: poglądy reformatorów na kanon NT

M. Luter odrzucił List do Hebrajczyków, List Jakuba i Judy oraz Księgę Objawienia. Luteranie jednak w tym przypadku nie poszli za nauką swego mistrza. U. Zwingli odrzucił tylko Księgę Objawienia.

Obecnie protestanci uznają jako święte i kanoniczne księgi NT z tym, że wyrażają pewne zastrzeżenia do następujących perykop ewangelicznych: Mk 16,9-20 i J 7,53 - 8,11.

Czy tylko Pismo święte?

Odpowiedzi na pytania, dotyczących Nowego Testamentu, polemizujące z zasadę sola scriptura

Przy tworzeniu tekstu wykorzystano fragmenty artykułu z „Zawsze wierni” 4/2001 pod tym samym tytułem.

1. Czy nasz Pan napisał jakakolwiek część Nowego Testamentu albo przykazał napisać go swym apostołom?

W Ewangeliach nie ma żadnego nakazu Jezusa aby jego uczniowie utrwalili jego naukę na piśmie ,sam też nie napisał żadnego pisma. W Apokalipsie św. Janowi polecone zostało aby napisał „to co ujrzał”(Ap 1,11.19).

2.Jaki nakaz dał Jezus uczniom odnoście przekazywania Jego nauki?

Mt 28:19-20 BT "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata."

Apostołowie wypełnili ten nakaz przede wszystkim przez ustne głoszenie Ewangelii: Mk 16:20 BT "Oni zaś poszli i głosili Ewangelię wszędzie, a Pan współdziałał z nimi i potwierdził naukę znakami, które jej towarzyszyły." Pisali też pisma o życiu Jezusa,jednak przy ich tworzeniu korzystali z tradycji ustnej: Lk 1:1-2 BT „Wielu już starało się ułożyć opowiadanie o zdarzeniach, które się dokonały pośród nas, tak jak nam je przekazali ci, którzy od początku byli naocznymi świadkami i sługami słowa.” Faktem jest też że tylko niektórzy z Apostołów i uczniów przekazywało naukę na piśmie. Większość pism Nowego Testamentu ma charakter listów, wskazuje to na przygodny charakter tych pism, których powodem powstania była niemożność osobistego przybycia.(np. Listy przez św. Pawła podczas uwięzienia) Wynika stąd, że nie były to kompendia wiary, ale próby załatwienia najpilniejszych spraw. Przykładem takiego stanu rzeczy może być kwestie związane ze sprawowaniem Eucharystii w Koryncie: 1Kor 11:34 BT „Jeżeli ktoś jest głodny, niech zaspokoi głód u siebie w domu, abyście się nie zbierali ku potępieniu [waszemu]. Co do reszty, zarządzę, gdy do was przybędę.”

2J 1:12 BT „Wiele mógłbym wam napisać, ale nie chciałem użyć karty i atramentu. Lecz mam nadzieję, że do was przybędę i osobiście z wami porozmawiam, aby radość nasza była pełna.”

3. Czy po powstaniu pism, tradycja ustna przestała być użyteczna i jaką miała ona wartość w porównaniu do pism?

2Tes 2:15 BT „Przeto, bracia, stójcie niewzruszenie i trzymajcie się tradycji, o których zostaliście pouczeni bądź żywym słowem, bądź za pośrednictwem naszego listu.”

Tradycja ustna stanowi podstawę wiary równoległą do pism. Pismom jak również „nauczaniu żywym słowem” przypisywano takie samo Boskie pochodzenie:

2Tm 3:16 BT "Wszelkie Pismo od Boga natchnione /jest/ i pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości -"

1Tes 2:13 BT "Dlatego nieustannie dziękujemy Bogu, bo gdy przyjęliście słowo Boże, usłyszane od nas, przyjęliście je nie jako słowo ludzkie, ale - jak jest naprawdę - jako słowo Boga, który działa w was wierzących."

4.Kiedy spisano Nowy Testament i co do czasu jego powstania było normą wiary w Jezusa?

Księgi Nowego testamentu powstawały przez dłuższy czas. Prace naukowe podaja różną kolejność jak i czas powstania poszczególnych pism. Najbardziej rozpowszechniona opinią jest ,że pierwszym zachowanym pismem jest Pierwszy List do Koryntian (ok. 50r), a ostatnim Ewangelia Jana (ok. 100r.).

Siłom rzeczy pierwsze pokolenie chrześcijan miało jako podstawę wiary żywych Apostołów i ich nauki.:

Dz 2:42 BT "Trwali oni w nauce Apostołów i we wspólnocie, w łamaniu chleba i w modlitwie."

Dysponowali również pismami Starego Przymierza:

Dz 17:11 BT "Ci byli szlachetniejsi od Tesaloniczan, przyjęli naukę z całą gorliwością i codziennie badali Pisma[Starego Testamentu], czy istotnie tak jest."

5.Czy fakt, że pierwsi chrześcijanie czytali natchnione księgi Starego Przymierza nie pomniejsza znaczenia Tradycji ?

Nie ponieważ jak stwierdza św. Paweł odnośnie Żydów:

2Kor 3:14-16 BT "Ale stępiały ich umysły. I tak aż do dnia dzisiejszego, gdy czytają Stare Przymierze, pozostaje /nad nimi/ ta sama zasłona, bo odsłania się ona w Chrystusie. I aż po dzień dzisiejszy, gdy czytają Mojżesza, zasłona spoczywa na ich sercach. A kiedy ktoś zwraca się do Pana, zasłona opada.”

Tylko dzięki Tradycji o Jezusie przekazanej przesz „światków” mogli poznać pierwsi chrześcijanie prawdziwy sens Starego Testamentu. Cytat ten podaje również doniosła normę interpretacji ST :

KKK 129 „ Według starożytnego powiedzenia, "Nowy Testament jest ukryty w Starym, natomiast Stary znajduje wyjaśnienie w Nowym" - Novum in Vetere latet et in Novo Vetus patet”.

6.Kiedy i przez kogo został ogłoszony kanon Nowego Testamentu ?

Istniało wiele pism powstałych w I i II wieku, które często były uznawane za natchnione (np. Ewangelia Piotra), a i do niektórych pism włączonych później do kanonu NT wielu Ojców Kościoła miało zastrzeżenia odnośnie ich autentyczności (np. Grzegorz I Wielki wahał się co do Apokalipsy Jana).

Dzięki przechowywanej Tradycji Kościół rozpoznał, które pisma są natchnione. Jako najważniejsze dokumenty podające wykaz ksiąg Pisma św. należy wymienić:

· Dekret Damazego I z 382r

· Akta synodu w Kartaginie z 401r

· List Innocentego I z 405r

· Dekret Soboru Florenckiego z 1442r

· Dekret „Sacrosancta” Soboru Trydenckiego z 1546r, który ogłoszony został jako dogmat wiary

7. Czy Nowy Testament zawiera wszystko to co nauczał Jezus i Apostołowie?

Nowy Testament naucza, ze nie zawiera wszystkiego, co nasz Pan zrobił, i, w konsekwencji, wszystkiego, czego nauczał.

J 20, 30: Wiele tez innych jeszcze cudów uczynił Jezus wobec uczniów swoich, które nie są w tej księdze spisane.

J 21, 25: Wiele tez innych rzeczy uczynił Jezus, ale gdyby każdą z nich opisywać, to myślę, ze nie pomieściłby świat cały ksiąg, które by sie miało napisać.

Na pewno też nie zachował się jeden List św. Pawła:

Kol 4:16 BT "A skoro list zostanie u was odczytany, postarajcie się, by odczytano go też w Kościele w Laodycei, a wy żebyście też przeczytali list z Laodycei."

8. czy więc te nieprzechowane na piśmie nauki przepadły bezpowrotnie?

Święta Tradycja słowo Boże przez Chrystusa Pana i Ducha Świętego powierzone Apostołom przekazuje w całości ich następcom,[dlatego] Kościół osiąga pewność swoją co do wszystkich spraw objawionych nie przez samo Pismo święte.

9. jaką pomoc dał Jezus Apostołom i Kościołowi aby wiernie przekazywano całość Objawienia?

J 14,16 BT „A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, On was wszystkiego nauczy7 i przypomni wam wszystko, co Ja wam powiedziałem.”

10. czy spisanie świadectwa apostołów pomniejszało ich autorytet?

2P 1:19-29 BT „Mamy jednak mocniejszą, prorocką mowę, a dobrze zrobicie, jeżeli będziecie przy niej trwali jak przy lampie, która świeci w ciemnym miejscu, aż dzień zaświta, a gwiazda poranna wzejdzie w waszych sercach. To przede wszystkim miejcie na uwadze, że żadne proroctwo Pisma nie jest dla prywatnego wyjaśnienia. Nie z woli bowiem ludzkiej zostało kiedyś przyniesione proroctwo, ale kierowani Duchem Świętym mówili /od Boga/ święci ludzie.”

2P 3:15-17 BT „a cierpliwość Pana naszego uważajcie za zbawienną, jak to również umiłowany nasz brat Paweł według danej mu mądrości napisał do was, jak również we wszystkich listach, w których mówi o tym. Są w nich trudne do zrozumienia pewne sprawy, które ludzie niedouczeni i mało utwierdzeni opacznie tłumaczą, tak samo jak i inne Pisma, na własną swoją zgubę. Wy zatem, umiłowani, wiedząc o tym wcześniej, strzeżcie się, abyście dając się uwieść błędom tych, którzy nie szanują praw Bożych, własnej stałości nie doprowadzili do upadku”

Interpretacja Pism należy wyłącznie do Apostołów i ich następców (por. post „Sukcesja Apostolska”)

11. jakie są więc podstawy wiary chrześcijańskiej?

Są nimi Tradycja i Pismo św., a ich interpretacja należy do tych którym polecono „nauczać wszystkie narody.”

12. czy w czasach Ojców Kościoła istniała teoria sola scriptura i samowolnej interpretacji Objawienia?

Epifaniusz z Salaminy (ok. 315-403) „Przeciwko herezją”:

„potrzeba jednak także ustnego podania; albowiem z samego Pisma Św. nie można się dowiedzieć o wszystkim. Toteż Apostołowie jedne nauki pozostawili na piśmie, drugie zaś przekazali ustnie.”

Św. Augustyn: „Istnieje wiele spraw, które przyjął cały kościół i wierzy w nie bez zastrzeżeń według nauczania Apostołów, nawet jeśli nie zostały podane w formie pisemnej.”

Św. Ireneusz z Lyonu :”Otóż każdy kto chce zobaczyć prawdę, może stwierdzić w każdym Kościele tradycję apostołów na całym świecie. [Kościół Rzymu] posiada tradycję od apostołów i wiarę opowiadaną ludziom, a dochodzącą do nas droga kolejnego następstwa biskupów.”

Hegezyp (113-175): „W każdej zaś sukcesji...tak się rzeczy mają jak to przekazuje Zakon, Prorocy i Pan.

Św. Ignacy z Antiochii ”Jest więc rzeczą jasną, że na biskupa musimy patrzeć jak na samego Pana.”

13. Jakie konsekwencje przyniosło po wystąpieniu Lutra rozpowszechnienie teorii sola scriptura i prywatnej interpretacji Biblii?

Wspólnoty protestanckie od czasów reformacji w coraz szybszym tempie ulegają atomizacji.

Konsekwencje te przewidział św. Paweł, pisząc: 2Tm 4:3 BT "Przyjdzie bowiem chwila, kiedy zdrowej nauki nie będą znosili, ale według własnych pożądań - ponieważ ich uszy świerzbią - będą sobie mnożyli nauczycieli." Teoria sola scriptura może istotnie zaspokajać indywidualne pretensje do mądrości, ale z pewnością nie prowadzi do poznania Bożej Prawdy. Dobitnie ten stan rzeczy ilustrują ostatnie decyzje tych wspólnot w sprawie „małżeństw” homoseksualnych i ordynowanie homoseksualistów na „biskupów”.