Przypowieść o uczcie królewskiej, jako symboliczna historia zbawienia.

Mt 22,1 A Jezus znowu w przypowieściach mówił do nich: 2 «Królestwo niebieskie podobne jest do króla, który wyprawił ucztę weselną swemu synowi. 3 Posłał więc swoje sługi, żeby zaproszonych zwołali na ucztę, lecz ci nie chcieli przyjść. 4 Posłał jeszcze raz inne sługi z poleceniem: "Powiedzcie zaproszonym: Oto przygotowałem moją ucztę: woły i tuczne zwierzęta pobite i wszystko jest gotowe. Przyjdźcie na ucztę!" 5 Lecz oni zlekceważyli to i poszli: jeden na swoje pole, drugi do swego kupiectwa, 6 a inni pochwycili jego sługi i znieważywszy [ich], pozabijali.

Tekst dotyczy Izraela nieposłusznego wezwaniom Proroków

 7 Na to król uniósł się gniewem. Posłał swe wojska i kazał wytracić owych zabójców, a miasto ich spalić.

Wojna z Rzymianami i zburzenie Jerozolimy w roku 70.

 8 Wtedy rzekł swoim sługom: "Uczta wprawdzie jest gotowa, lecz zaproszeni nie byli jej godni. 9 Idźcie więc na rozstajne drogi i zaproście na ucztę wszystkich, których spotkacie".

Posłanie Apostołów do wszystkich narodów.

 10 Słudzy ci wyszli na drogi i sprowadzili wszystkich, których napotkali: złych i dobrych. I sala zapełniła się biesiadnikami.

Działalność Kościoła.

 11 Wszedł król, żeby się przypatrzyć biesiadnikom, i zauważył tam człowieka, nie ubranego w strój weselny. 12 Rzekł do niego: "Przyjacielu, jakże tu wszedłeś nie mając stroju weselnego?"2 Lecz on oniemiał. 13 Wtedy król rzekł sługom: "Zwiążcie mu ręce i nogi i wyrzućcie go na zewnątrz, w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

Sąd Ostateczny. 

Wyobrażenia o życiu pozagrobowym w religii Izraela w czasach Jezusa

„Podobnie zostało stworzone [miejsce] dla grzeszników umierających i pochowanych na ziemi, których nie dosięgnął wyrok za ich życia. Tutaj ich dusze są oddzielone na straszną kaźń aż do wielkiego dnia sądu, kary i męki [przeznaczonych] dla przeklętych na wieki. Jest to odpłata przeznaczona ich duszom. Zostaną tu związani na wieczność” Księga Henocha (wresja etiopska) 22,10-11
„Czyż nie wiecie, że ludzie, którzy schodzą ze świata zgodnie z prawem natury i oddają dług otrzymany od Boga, kiedy dawca pragnie go odebrać, osiągają chwałę wieczną, domy i rodziny ich mają bezpieczne trwanie, dusze zaś pozostają czyste i posłuszne i otrzymują najświętsze miejsce w niebie, skąd po upływie wieków znów wstępują w nieskazitelne ciała? Natomiast dla dusz tych, co w szaleństwie ręce przeciw samym sobie obracają, przeznaczone jest szczególnie ciemne miejsce w Hadesie, a Bóg, ich ojciec, karze także potomnych za grzechy przodków”Józef Flawiusz, „Wojna żydowska”, Księga trzecia VIII, 5, wersety 374, 375
"Tak więc w czasach Jezusa wielu Żydów przestało uważać że przyszłość człowieka zamyka się w szeolu.Pojęcie szeolu ulega przekształceniu. Jest to miejsce które pochłania bezbożnych gdzie czekają ich wieczyste cierpienia. Istnieje również miejsce do którego przyjmowane są dusze zbawionych. Zwie się ono Rajem lub "łonem Abrahama" H. Daniel-Rops "Życie codzienne w Palestynie w czasach Chrystusa" Wyd. Cyklady W-wa 1994 s.303
„Pewne koła żydowskie, współczesne Chrystusowi i apostołom, wierzyły w życie pozagrobowe; wierzyły, iż dusza może istnieć w odłączeniu od ciała, że dusze zmarłych zaraz po śmierci czeka jakiś sąd, od którego zależy ich okres przejściowy - szczęśliwy lub pełen udręki, kończący się ostatecznym sądem, zmartwychwstaniem chwalebnym sprawiedliwych i hańbą bezbożnych”, Ks. Jan Stępień, „Teologia świętego Pawła”, ATK, Warszawa, 1979, s. 206.

WIECZNA KARA

EWANGELIE:

Mk 9:47-48 BT "Jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je; lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym [βληθηναι] do piekła, [γεενναν ] (48) gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie." (por Iż 66,24; Jdt 16,17)

βληθηναι (βαλλω) – rzucać, ciskać, wtrącać, strącać

γεενναν (γεεννα) – Gehenna

Mk 16:16 BT "Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony [σωθησεται] ; a kto nie uwierzy, będzie potępiony [κατακριθησεται]."

σωθησεται (σωζω) – zbawiać , ratować, ocalić , uwolnić, chronić

κατακριθησεται (κατακρινω), wydać wyrok skazujący, potępić, skazać na coś


 
Mt 5:22 BT "A Ja wam powiadam: Każdy, kto się gniewa na swego brata, podlega sądowi. A kto by rzekł swemu bratu: Raka, podlega Wysokiej Radzie. A kto by mu rzekł: Bezbożniku, podlega karze piekła ognistego [γεενναν του πυρος] ."

πυρος (πυρ) - ogień

Mt 5:30 BT "I jeśli prawa twoja ręka jest ci powodem do grzechu, odetnij ją i odrzuć od siebie. Lepiej bowiem jest dla ciebie, gdy zginie jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało miało iść do piekła [γεενναν]."

Mt 10:28 BT "Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz duszy zabić nie mogą. Bójcie się raczej Tego, który duszę i ciało może zatracić w piekle [απολεσαι εν γεεννη]."

απολεσαι (απολλυμι) – niszczyć, gubić, tracić, psuć się, zatracić zginąć (gdzieś), zgubić się

Mt 13:42.50 BT "i wrzucą [βαλουσιν] ich w piec rozpalony [καμινον του πυρος] ; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.(..) Tak będzie przy końcu świata: wyjdą aniołowie, wyłączą złych spośród sprawiedliwych(50) i wrzucą w piec rozpalony; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."

καμινον (καμινος) - piec

Mt 22:13 BT "Wtedy król rzekł sługom: Zwiążcie mu ręce i nogi i wyrzućcie go na zewnątrz, w ciemności [σκοτος το εξωτερον] ! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."

σκοτος (σκοτος) – ciemność, mrok

εξωτερον (εξωτερος)- zewnętrzny

Mt 23:33 BT "Węże, plemię żmijowe, jak wy możecie ujść potępienia w piekle? [της κρισεως της γεεννης]"

κρισεως (κρισις) – sąd, osądzenie

Mt 25:41 BT "Wtedy odezwie się i do tych po lewej stronie: Idźcie precz ode Mnie, przeklęci [κατηραμενοι] , w ogień wieczny [το πυρ το αιωνιον], przygotowany diabłu i jego aniołom!"

κατηραμενοι (καταραομαι) – przeklinać kogoś, rzucać klątwę, wyklinać

αιωνιος – wieczny (bez końca)

Mt 25:46 BT "I pójdą ci na mękę wieczną [κολασιν αιωνιον] , sprawiedliwi zaś do życia wiecznego [ζωην αιωνιον]."

κολασιν (κολασις) – karanie, kara


 
Lk 12:5 BT "Pokażę wam, kogo się macie obawiać: bójcie się Tego, który po zabiciu [αποκτειναι] ma moc wtrącić do piekła [γεενναν]. Tak, mówię wam: Tego się bójcie!"(por. Mt 10,28)

αποκτειναι (αποκτεινω) mordować, stracić, zgładzić

Lk 13:28 BT "Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy ujrzycie Abrahama, Izaaka i Jakuba, i wszystkich proroków w królestwie Bożym, a siebie samych precz wyrzuconych.[ εκβαλλομενους εξω]"

εκβαλλομενους (εκβαλλω) – wyrzucać, usuwać

εξω – na zewnątrz

Lk 16:23-24 BT "Gdy w Otchłani ['αδη], pogrążony w mękach [βασανοις] , podniósł oczy, ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie.(24) I zawołał: Ojcze Abrahamie, ulituj się nade mną i poślij Łazarza; niech koniec swego palca umoczy w wodzie i ochłodzi mój język, bo strasznie cierpię [οδυνωμαι εν τη φλογι] w tym płomieniu."

αδη (αδης) – otchłań (hades)

βασανοις (βασανος) –męka, cierpienie, tortura

οδυνωμαι (οδυναομαι) – doznawać bólu, cierpieć mękę

φλογι (φλοξ)- płomień


 
J 5:29 BT "a ci, którzy pełnili dobre czyny, pójdą na zmartwychwstanie życia; ci, którzy pełnili złe czyny - na zmartwychwstanie potępienia.[ κρισεως]" (por. Dn 12,2)

κρισεως (κρισις) – por Mt 23,23


 
APOKALIPSA:

Ap 14:10-11 BT "ten również będzie pić wino zapalczywości Boga przygotowane, nie rozcieńczone, w kielichu Jego gniewu; i będzie katowany ogniem [βασανισθησεται εν πυρι ]i siarką wobec świętych aniołów i wobec Baranka.(11) A dym ich katuszy na wieki wieków [εις αιωνας αιωνων] się wznosi i nie mają spoczynku we dnie i w nocy czciciele Bestii i jej obrazu, i ten, kto bierze znamię jej imienia."

Ap 19:20 BT "I pochwycono Bestię, a z nią Fałszywego Proroka, co czynił wobec niej znaki, którymi zwiódł tych, co wzięli znamię Bestii i oddawali pokłon jej obrazowi. Oboje żywcem wrzuceni [εβληθησαν] zostali do ognistego jeziora, gorejącego siarką."

Ap 20:10 BT "A diabła, który ich zwodzi, wrzucono do jeziora ognia i siarki, tam gdzie są Bestia i Fałszywy Prorok. I będą cierpieć katusze [βασανισθησονται] we dnie i w nocy na wieki wieków."

Ap 20:14-15 BT "A Śmierć i Otchłań wrzucono do jeziora ognia. To jest śmierć druga - jezioro ognia.(15) Jeśli się ktoś nie znalazł zapisany w księdze życia, został wrzucony do jeziora ognia."

Ap 21:8 BT "A dla tchórzów, niewiernych, obmierzłych, zabójców, rozpustników, guślarzy, bałwochwalców i wszelakich kłamców: udział w jeziorze gorejącym ogniem i siarką. To jest śmierć druga."

Ap 21:27 BT "A nic nieczystego do niego nie wejdzie ani ten, co popełnia ohydę i kłamstwo, lecz tylko zapisani w księdze życia Baranka."

βασανισθησεται; βασανισθησονται (βασανιζω) – torturować, męczyć, dręczyć, nękać, katować, zadawać katusze

εβληθησαν (βαλλω)- por. Mk 9,47


 

 
1. Miejsce kary:

• 
  
  Gehenna – pochodziod hebrajskiego gr- himon (dolina Himon), inaczej nazywana Tofel (od aramejskiego – ognisko). Było to miejsce potępionego kultu palenia dzieci. Znajdował się tam ołtarz poświecony Molochowi na którym stale płonął ogień Jeremiasz mówi osądzie iż niszczeniu doliny (Jr7,32; 19,6), czego dokonał Jozjasz (2 Krl 23,10). Tak wiec Gehenna kojarzy się z ogniem i sądem (miejscem przeklętym).
  • Mk 9:47-48; Mt 5:30; Mt 23:33
    
  • Mt 5:22 – w ogniu gehenny ; Mk 9:47-48 – gdzie ogień nie gaśnie
    
  • Mt 10:28; Lk 12:5 – zatracić/zniszczyć w gehennie
    
• 
  
  piec rozpalony
  • Mt 13:42.50
    
• 
  
  ogień wieczny
  • Mt 25:41
    
• 
  
  ciemność zewnetrzna
  • Mt 22:13; Lk 13:28 ; Ap 21:27
    
• 
  
  jezioro ognia czyli śmierć druga
  • Apokalipsa rozdziały od 14 do 21
    
• otchłań :Łk 16,23
  

2.Sposób wykonania kary:

• 
  
  wyrok / sąd (BT: potępienie)
  • Mk 16:16; Mt 5:22; Mt 23:33; J 5:29
    
• 
  
  wyrzucenie z Królestwa
  • Mk 9:47-48; Mt 5:30; Mt 13:42.50; Mt 22:13; Mt 25:41; Mt 25:46; Lk 13:28 ; Ap 21:27
    

3.Rodzaj kary

• 
  
  męka w ogniu
  • Mt 5:22; Mt 13:42.50; Mt 25:41; Lk 16:23-24; Ap 14:10-11; Ap 20:10
    
• 
  
  rozpacz ("płacz i zgrzytanie zębów")
  • Mt 13:42.50; Mt 22:13; Lk 13:28
    

4. Czas trwania kary

• 
  
  na wieczność
  • Ap 20:10; Ap 14:10-11; Mt 25:46; Mt 25:41(ogień wieczny);
    
  
   

Nowy Testament przedstawia, że ci co pełnili złe czyny (J 5:29), zostaną postawieni wobec sądu, który będzie polegał na pozbawieniu udziału w Królestwie.

Stan ten, który jest zaprzeczeniem celu istnienia człowieka (J 17:3 BT "A to jest życie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz Tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa."), nazywany jest metaforycznie "drugą śmiercią" lub "zatraceniem w gehennie".

Nie chodzi tu jednak o to, że potępieni przestają istnieć: są świadomi swojego stanu (rozpacz), oraz cierpią męki. Stan potępienia jest wieczny, tak jak stan zbawienia:

Mt 25:46 BT "I pójdą ci na mękę wieczną [κολασιν αιωνιον] , sprawiedliwi zaś do życia wiecznego [ζωην αιωνιον]."

Ap 14,11 BT "A dym ich katuszy na wieki wieków [εις αιωνας αιωνων] się wznosi i nie mają spoczynku we dnie i w nocy czciciele Bestii i jej obrazu, i ten, kto bierze znamię jej imienia."

Bogacz i żebrak

Lk 16:22 BT "Umarł żebrak, i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama”( εγενετο δε αποθανειν τον πτωχον και απενεχθηναι αυτον υπο των αγγελων εις τον κολπον αβρααμ- stało się zaś umarł biedak i zaniesiony on przez aniołów na łono abrachama )

Καλπος – może oznaczać łono albo pierś , ogólnie o jakimś zagłębieniu w linii ciała.

Wyrażenie „na łonie (piersi)” oznacza wyróżnione miejsce na uczcie : „Jeden z uczniów Jego - ten, którego Jezus miłował - spoczywał na Jego piersi. εν τω κολπω ”(J 13:23).

Łk 16:22,23 BT „Umarł także bogacz i został pogrzebany.⁽²³⁾ Gdy w Otchłani, pogrążony w mękach, podniósł oczy, ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie.( απεθανεν δε και ο πλουσιος και εταφη⁽²³⁾ και εν τω αδη επαρας τους οφθαλμους αυτου υπαρχων εν βασανοις ορα αβρααμ απο μακροθεν και λαζαρον εν τοις κολποις αυτου – umarł i bogaty i pogrzebany został i w otchłani (hadesie) podniósłszy oczy jego będąc w męczarniach widzi abrachama z daleka i łazarza na łonie/piersi jego).

Bogacz znajduje się w otchłani i cierpi męki βασανος – męka cierpienia tortura . Wiersz 24 precyzuje ,że „boleje w płomieniu” οδυνωμαι εν τη φλογι.

Οδυναομαι – doznawać bólu ,cierpieć, w tym wersie użyty czasie teraźniejszym .

Znaczenie przypowieści odsłania się w Lk 16:25 BT „Lecz Abraham odrzekł: Wspomnij, synu, że za życia otrzymałeś swoje dobra, a Łazarz przeciwnie, niedolę; teraz on tu doznaje pociechy, a ty męki cierpisz.”. Bogacz za życia „świetnie się bawił” (ucztował) natomiast ,żebrak leżał sparaliżowany przy bramie . Po śmierci sytuacja jest odwrotna : łazarz jest na uczcie z Abrahamem , a bogacz cierpi w płomieniu.: Lk 13:28 BT "Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy ujrzycie Abrahama, Izaaka i Jakuba, i wszystkich proroków w królestwie Bożym, a siebie samych precz wyrzuconych."

Przypowieść ta to dobra nowina dla wyrzutków: „Błogosławieni ubodzy ..., głodni..., płaczący..., znieważeni.”, i przestroga dla „wielkich tego świata” „Biada wam bogaczom.., sytym...,śmiejącym się..., chwalonym „ (Lk 6:20 nn).

Lk 14:12-14 BT „Do tego zaś, który Go zaprosił, rzekł: Gdy wydajesz obiad albo wieczerzę, nie zapraszaj swoich przyjaciół ani braci, ani krewnych, ani zamożnych sąsiadów, aby cię i oni nawzajem nie zaprosili, i miałbyś odpłatę.⁽¹³⁾ Lecz kiedy urządzasz przyjęcie, zaproś ubogich, ułomnych, chromych i niewidomych.⁽¹⁴⁾ A będziesz szczęśliwy, ponieważ nie mają czym tobie się odwdzięczyć; odpłatę bowiem otrzymasz przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych.”