12 sty 2010

„Tobie dam Klucze Królestwa”Prymat św. Piotra w Nowym Testamencie.

Jezus głosił ewangelie o Królestwie Bożym, w tym celu założył wspólnotę , która miała być zalążkiem tegoż Królestwa. Pierwszym etapem tego planu było ustanowienie Dwunastu. W tym gronie tradycja chrześcijańska pokazuje ,że jedne z Apostołów został wyniesiony ponad pozostałych.

1.Pierwszeństwo Piotra.

Wiele miejsc w Nowym Testamencie podkreśla szczególne znaczenie Piotra.

W opisach powołania Apostołów jego imię pojawia się jako pierwsze: Mk 3:16 BT "Ustanowił więc Dwunastu: Szymona, któremu nadał imię Piotr;" por. Mt 10,2; Łk 9,33.

Piotr był uprzywilejowanym świadkiem znaczących wydarzeń z działalności Jezusa:

  • Wskrzeszenie córki Jaira Mk 5:37 BT "I nie pozwolił nikomu iść z sobą z wyjątkiem Piotra, Jakuba i Jana, brata Jakubowego."
  • Przemienienia: Mk 9:2 BT "Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i Jana i zaprowadził ich samych osobno na górę wysoką. Tam przemienił się wobec nich."
  • Jezus objawia mu Swoja godność Syna: Mt 17:25 BT "Szymonie, jak ci się zdaje: Od kogo królowie ziemscy pobierają daniny lub podatki? Od synów swoich czy od obcych?"
  • Proroctwie o zburzeniu Świątyni: Mk 13:3 BT "A gdy siedział na Górze Oliwnej, naprzeciw świątyni, pytali Go na osobności Piotr, Jakub, Jan i Andrzej:"
  • W Ogrodzie Oliwnym: Mk 14:33 BT "Wziął z sobą Piotra, Jakuba i Jana i począł drżeć, i odczuwać trwogę."
Piotr często zwraca się do Jezusa jako rzecznik wspólnoty i w jej imieniu wyznaje wiarę:

  • Mt 15:15 BT "Wtedy Piotr zabrał głos i rzekł do Niego: Wytłumacz nam tę przypowieść!"
  • Mk 8:29 BT "On ich zapytał: A wy za kogo mnie uważacie? Odpowiedział Mu Piotr: Ty jesteś Mesjasz."
  • Mk 10:28 BT "Wtedy Piotr zaczął mówić do Niego: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą."
  • J 6:68 BT "Odpowiedział Mu Szymon Piotr: Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego."
Tym co szczególnie wyróżnia jego pozycie w gronie uczniów jest fakt, że to jemu jako pierwszemu z Apostołów objawia się Zmartwychwstały:

  • Lk 24:34 BT " Pan rzeczywiście zmartwychwstał i ukazał się Szymonowi."
  • Mk 16:7 BT "Lecz idźcie, powiedzcie Jego uczniom i Piotrowi: Idzie przed wami do Galilei, tam Go ujrzycie, jak wam powiedział."
  • 1Kor 15:5 BT "i że ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu,"
Według obietnicy Jezusa Piotr miał ponieść śmierć męczeńską w sposób identyczny jak jego Mistrz: J 21:18-19 BT "Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci: Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się sam i chodziłeś, gdzie chciałeś. Ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz.(19) To powiedział, aby zaznaczyć, jaką śmiercią uwielbi Boga. A wypowiedziawszy to rzekł do niego: Pójdź za Mną!". Porównajmy : J 12:32-33 BT "A Ja, gdy zostanę nad ziemię wywyższony, przyciągnę wszystkich do siebie.(33) To powiedział zaznaczając, jaką śmiercią miał umrzeć."

2.Skała.

Mt 16:17-19 BT "Na to Jezus mu rzekł: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie.(18) Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą.(19) I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie."

Piotr będzie Skałą w wierze dla swoich współbraci: W przeddzień swojej męki Jezus zapowiadał uczniom: Mk 14:27 BT " Wszyscy zwątpicie we Mnie. Jest bowiem napisane: Uderzę pasterza, a rozproszą się owce." Jednak Piotrowi powierza specjalne zadanie i obietnicę wsparcia podczas "nocy wiary": Lk 22:31-32 BT "Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę;(32) ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci."

Dar Kluczy oznacza, że Jezus ustanawia Piotra jako sługę który ma czuwać nad wspólnotą (por. Mt 24:45).

Władza rozwiązywania i związywania daje Piotrowi moc ogłaszania orzeczeń w zastępstwie Jezusa ("będzie...w niebie"). Władza ta dana osobiście Piotrowi, została też powierzona całemu Kolegium Dwunastu: Mt 18:17-18 BT "Jeśli i tych nie usłucha, donieś Kościołowi! A jeśli nawet Kościoła nie usłucha, niech ci będzie jak poganin i celnik!(18) Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, co zwiążecie na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie."

W protestanckich tłumaczeniach greckie πετρος tłumaczone jest jako "kamień" (=odłamek skały). Przykładem takiego stanu rzeczy jest "Przekład dosłowny" z 2002: Mt 16:18 A ja ci mówię: ty jesteś Kamieniem, a na tej opoce zbuduję mój Kościół i bramy Hadesu nie przemogą go." Słowo πετρος można przetłumaczyć zarówno jako kamień jak też skałę. Wskazówką pomocną w określeniu która wersja jest prawidłowa daje Ewangelia Jana: J 1:42 I przyprowadził go do Jezusa. A Jezus wejrzawszy na niego rzekł: «Ty jesteś Szymon, syn Jana, ty będziesz nazywał się Kefas» - to znaczy: Piotr." Kefas (κηφας) to grecka forma aramejskiego "kefa" czyli skała. Skoro Nowy Testament słowa πετρος i κηφας traktuje jako synonimy, więc muszą mieć to samo znaczenie. Kefas=Petros=Skała Jako anegdotę można zapytać dlaczego tłumacz(-e) "Przekładu dosłownego" nie byli konsekwentni w swoich założeniach lingwistycznych i wers J 1,42 przetłumaczyli "Ty jesteś Szymon , syn Jana; ty bedziesz nazwany Kefas (to znaczy Piotr)" zamiast: "...ty będziesz nazwany Skała (to jest Kamień)".

Wysuwa się też zarzut ,że słowa "na tej skale zbuduje Kościół..." nie odnoszą się osobiście do Piotra ,ale do wiary którą wyznał,: "Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego". Należy jednak wziąć pod uwagę dwa fakty. Po pierwsze wiara nie jest czymś bezosobowym, ale aktem ludzkim, a Piotrowi została ona objawiona przez Ojca. Po drugie wypowiedź Jezusa (Mt 16:17-19) obraca się wokół osoby Piotra: błogosławieństwo, objawienie od Ojca, klucze Królestwa, oraz związywanie i rozwiązywanie, tak więc zgodnie z logiką słowa o skale też odnoszą się do Piotra.

W Ewangelii Mateusza Piotr jest nazywany syn Jony gr. βαριωνα po hebrajsku oznacza "syna gołębia" יוֹנָהבֵּן Natomiast autor Ewangelii Jana Piotra określa jako syn Jana (J 21,15-17), gr. ωάννης od hebr. rdzenia יחב – Jahwe jest łaskaw. W Nowym Testamencie gołąb jest symbolem Ducha Św., który chrzcie w Jordanie wskazał na Jezusa Syna Bożego (por J 1,32-34). Bez wewnętrznej pomocy Ducha Św. nikt też nie może powiedzieć , że Jezus jest Panem (1 Kor 12,3). Wiara w Jezusa jest również działem łaski Bożej: J 6:44 BT "Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec, który Mnie posłał." Często w Biblii imiona mają symboliczne znaczenie , jeśli przyjąć tę zasadę odnoście do imienia ojca św. Piotra wynikałoby , że to dzięki łasce Boga Ojca("syn Jana") i "asystenci" Ducha Św. ("syn Jony") Książę Apostołów mógł wyznać: "Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego."(Mt 16,16).

3.Pasterz.

J 21:15-17 BT "A gdy spożyli śniadanie, rzekł Jezus do Szymona Piotra: Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie więcej aniżeli ci? Odpowiedział Mu: Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham. Rzekł do niego: Paś baranki moje.(16) I znowu, po raz drugi, powiedział do niego: Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie? Odparł Mu: Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham. Rzekł do niego: Paś owce moje.(17) Powiedział mu po raz trzeci: Szymonie, synu Jana, czy kochasz Mnie? Zasmucił się Piotr, że mu po raz trzeci powiedział: Czy kochasz Mnie? I rzekł do Niego: Panie, Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, że Cię kocham. Rzekł do niego Jezus: Paś owce moje."

Jezus mówi o sobie: J 10:14 BT "Ja jestem dobrym pasterzem i znam owce moje, a moje Mnie znają,". Powierzenie Piotrowi pasterzowania trzody Jezusa można zrozumieć tylko w kontekście mającego nastąpić niebawem Wniebowstąpienia. Piotr ma pełnić misję pasterza jako widzialny "przywódca" wspólnoty. (Tą funkcję Piotra w pierwotnym Kościele omówimy w dalszej części tekstu)

4.Rybak.

Łk 5:10 BT "(...) Lecz Jezus rzekł do Szymona: Nie bój się, odtąd ludzi będziesz łowił.". Piotrowi w szczególny sposób powierzono nakaz misyjny dany uczniom. To właśnie Piotrowi otrzymał objawienie, że do Królestwa Bożego powołani są wszyscy ludzie: Dz 10:44-48 BT "Kiedy Piotr jeszcze mówił o tym, Duch Święty zstąpił na wszystkich, którzy słuchali nauki.(45) I zdumieli się wierni pochodzenia żydowskiego, którzy przybyli z Piotrem, że dar Ducha Świętego wylany został także na pogan.(46) Słyszeli bowiem, że mówią językami i wielbią Boga.(47) Wtedy odezwał się Piotr: Któż może odmówić chrztu tym, którzy otrzymali Ducha Świętego tak samo jak my?(48) I rozkazał ochrzcić ich w imię Jezusa Chrystusa. Potem uprosili go, aby zabawił <u nich> jeszcze kilka dni."

Piotr był świadom swojej szczególnej misji: Dz 15:7 BT "Po długiej wymianie zdań przemówił do nich Piotr: Wiecie, bracia, że Bóg już dawno wybrał mnie spośród was, aby z moich ust poganie usłyszeli słowa Ewangelii i uwierzyli." Przebywał i nauczał wśród pogan. Był w Antiochii (Ga 2,11), nauczał w Koryncie (1Kor 1,22), oraz w Rzymie (1P 5,13). W kontekście tej szerokiej perspektywy misji Piotra należy interpretować słowa Pawła: Ga 2:7 BT "mnie zostało powierzone głoszenie Ewangelii wśród nieobrzezanych, podobnie jak Piotrowi wśród obrzezanych -". Nie chodzi tu o podział stref wpływów ,ale o uznanie wiarygodności.

4.Świadomość autorytetu Piotra w Nowym Testamencie

a) Dzieje Apostolskie

Piotr jest przedstawiony jako "przywódca" pierwotnego Kościoła

  • Organizuje wybór następcy Judasza Dz 1:16-23
  • wygłasza mowy Dz 2,14n; 3,12; 4,8; 5,29
  • przyjmuje pogan do wspólnoty Dz 10:47 BT "Wtedy odezwał się Piotr: Któż może odmówić chrztu tym, którzy otrzymali Ducha Świętego tak samo jak my?"
  • określa normatywnie wiarę: Dz 2:36 BT "Niech więc cały dom Izraela wie z niewzruszoną pewnością, że tego Jezusa, którego wyście ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Mesjaszem." Dz 3:14-15 BT "Zaparliście się Świętego i Sprawiedliwego, a wyprosiliście ułaskawienie dla zabójcy.(15) Zabiliście Dawcę życia, ale Bóg wskrzesił Go z martwych, czego my jesteśmy świadkami." Dz 4:12 BT "I nie ma w żadnym innym zbawienia, gdyż nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni."
  • Sprawuje sąd :Dz 5,1-11
  • cuda: Dz 5:15 BT "Wynoszono też chorych na ulicę i kładziono na łożach i noszach, aby choć cień przechodzącego Piotra padł na któregoś z nich."
b) Paweł

Ga 1:18 BT "Następnie, trzy lata później, udałem się do Jerozolimy dla zapoznania się (ιστορησαι) z Kefasem, zatrzymując się u niego /tylko/ piętnaście dni.". Słowo ιστορησαι oznacza odwiedzić aby zapoznac się z czymś. Celem tej wizyty u Piotra i Apostołów było: Ga 2:2 BT "Udałem się zaś w tę stronę na skutek otrzymanego objawienia. I przedstawiłem im Ewangelię, którą głoszę wśród pogan, osobno zaś tym, którzy cieszą się powagą, /by stwierdzili/, czy nie biegnę lub nie biegłem na próżno."

c) Piotr

2P 1:13-24 BT "Uważam zaś za słuszne pobudzić waszą pamięć, dopóki jestem w tym namiocie,(14) bo wiem, że bliskie jest zwinięcie mojego namiotu, jak to nawet Pan nasz Jezus Chrystus dał mi poznać.(15) Starać się zaś będę, abyście zawsze mieli sposobność po moim odejściu o tym sobie przypominać.(16) Nie za wymyślonymi bowiem mitami postępowaliśmy wtedy, gdy daliśmy wam poznać moc i przyjście Pana naszego Jezusa Chrystusa, ale /nauczaliśmy/ jako naoczni świadkowie Jego wielkości.(17) Otrzymał bowiem od Boga Ojca cześć i chwałę, gdy taki oto głos Go doszedł od wspaniałego Majestatu: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie.(18) I słyszeliśmy, jak ten głos doszedł z nieba, kiedy z Nim razem byliśmy na górze świętej.(19) Mamy jednak mocniejszą, prorocką mowę, a dobrze zrobicie, jeżeli będziecie przy niej trwali jak przy lampie, która świeci w ciemnym miejscu, aż dzień zaświta, a gwiazda poranna wzejdzie w waszych sercach.(20) To przede wszystkim miejcie na uwadze, że żadne proroctwo Pisma nie jest dla prywatnego wyjaśnienia.(21) Nie z woli bowiem ludzkiej zostało kiedyś przyniesione proroctwo, ale kierowani Duchem Świętym mówili /od Boga/ święci ludzie."

Apostoł jest świadomy swojego zadania, które zostało mu poznać Pan. Objawienie jakie otrzymał sprawia ,że może autorytatywnie interpretować Słowo Boże.

5.Słabość Piotra

2Kor 4:7 BT "Przechowujemy zaś ten skarb w naczyniach glinianych, aby z Boga była owa przeogromna moc, a nie z nas.".

Piotr przeżywa słabość wiary: Mt 14:31 BT "Jezus natychmiast wyciągnął rękę i chwycił go, mówiąc: Czemu zwątpiłeś, małej wiary?". Okazuje się małodusznym: Mk 8:33 BT "Lecz On obrócił się i patrząc na swych uczniów, zgromił Piotra słowami: Zejdź Mi z oczu, szatanie, bo nie myślisz o tym, co Boże, ale o tym, co ludzkie." By na końcu trzykrotnie zaprzeć się Jezusa. Dał się też wciągnąć w "udawanie" za co został skarcony przez Pawła Ga 2:11 BT "Gdy następnie Kefas przybył do Antiochii, otwarcie mu się sprzeciwiłem, bo na to zasłużył."

Piotr sam wyznaje, że jest grzesznikiem: Lk 5:8 BT "Widząc to Szymon Piotr przypadł Jezusowi do kolan i rzekł: Odejdź ode mnie, Panie, bo jestem człowiek grzeszny.", ta świadomość daje mu możliwość skruchy: Mt 26:75 BT "Wspomniał Piotr na słowo Jezusa, który mu powiedział: Zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz. Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.", która umożliwia mu przyjecie przebaczenia: J 21:17 BT "Powiedział mu po raz trzeci: Szymonie, synu Jana, czy kochasz Mnie? Zasmucił się Piotr, że mu po raz trzeci powiedział: Czy kochasz Mnie? I rzekł do Niego: Panie, Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, że Cię kocham. Rzekł do niego Jezus: Paś owce moje."

Moc posługi Piotra nie wynika z jego osobistych cnót, a zadanie jakie powierzył mu w Kościele Jezus powoduje, że staje się szczególnym celem ataków szatana. Tym co pozwala mu pełnić misję jest prośba jaką w jego intencji Jezus zanosi do Ojca:

Lk 22:31-32 BT "Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę;(32) ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci."